विश्व प्रेस स्वतन्त्रता सुचकाँकमा भारत दुइ स्थान तल झरयो , नर्बे पहिलो नम्बरमा

Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एनआइबि संवाददाता,नयाँ दिल्ली

प्रेस स्वतन्त्रताको मापनमा भारत दुइ स्थान तल झरेको छ । रिपोर्टस विदआउट बार्डर्सले विहिबार सार्वजानिक वार्षिक प्रतिवेदन अनुसार भारत प्रेस स्वतन्त्रताको मापनमा दुइ स्थान तल झरेको हो । १सय ८० मुलुकबीच गरिएको सर्वेक्षण अनुसार भारत १ सय ४०औं स्थानमा पुगेको छ । सुचकाँकमा प्रेस स्वतन्त्रताको पहिलो नम्बरमा नर्बे परेको छ ।

प्रतिवेदनमा विश्वभरि नै पत्रकारहरु प्रति शत्रुताको भावना बढेको र साँघातिक हमलाका कारण भारतमा गत वर्ष ६ पत्रकारलाइ उनीहरुको कार्यक्षेत्रमै हत्या गरिएको उल्लेख छ ।
प्रतिवेदनले भारतमा प्रेस स्वतन्त्रताको वर्तमान अवस्थाका बारे एक पत्रकारको विरुद्ध भएको हिंसा भएको उल्लेख गरेको छ । जसमा पुलिसद्धारा गरिने हिंसा, माओवादी हमला, अपराधिक समुह वा भ्रष्ट राजननितिज्ञहरुको प्रतिशोध लगायत रहेको उल्लेख गरेको छ ।

भारतमा गत वर्ष ६ पत्रकारहरुको कार्यक्षेत्रमै हत्या भएको छ । सातौं मामिलामा पनि यही आशंका छ । यो हत्याहरुले भारतमा पत्रकारहरुले कयौ खतराको सामना गरिरहेको देखाउछ । यस्तो खतराको सामना गर्नेहरुमा विशेष गरि ग्रामीण इलाकामा गैर अंग्रेजी भाषी मिडिया रहेको छ , प्रतिवेदनले विश्लेषण गरेको छ ।

विश्लेषणमा २०१९को आम चुनावको दौरान सत्तारुढ दल भारतीय जनता पार्टीका समर्थकहरुद्धारा पत्रकारमाथिको हमला बढेको आरोप लगाइएको छ । त्यसैगरि भारतमा हिन्दुत्वको विरोधमा बोल्ने र लेख्ने पत्रकारहरुलाइ सामाजिक संजालमा समन्वयात्म ढंगबाट घृणा अभियान संचालन हुने गरेको डरलाग्दो दर पनि प्रतिवेदनले देखाएको छ ।

अधिकारीहरुले संवेदनशील मानेका क्षेत्रहरु जस्तै जम्मु कश्मीर लगायतको समाचार संकलन निकै चुनौतीपूर्ण छ । विदेशी पत्रकारहरुलाइ यस्ता क्षेत्रमा रिपोर्टिंग गर्न रोक लगाइन्छ र अक्सर इन्टरनेटको सुविधा काटिन्छ, प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।

नेपालमा प्रेस अवस्था

रिपोर्टस विदआउट बोर्डर्सले विहिबार सार्वजानिक वार्षिक प्रतिवेदन अनुसार नेपाल १०६ औं स्थानमा रहेको छ । सन् २०१८मा पनि नेपाल यही स्थानमा रहेको थियो तर २०१७ को तुलनामा विश्व प्रेस स्वतन्त्रता सुचकांकमा नेपाल ६ स्थान तल झरेको हो । १७मा १८० मुलुक मध्ये नेपाल १०० औं स्थानमा थियो । अहिले १०६ औं स्थानमा पुगेको हो ।प्रतिवेदनले नेपाली प्रेस राजनीतिक परिवर्तनको शिकार भएको उल्लेख गरेको छ ।

‘सन् २०१७को अन्त्यमा २० वर्षमा पहिलो स्थानिय, संघीय र संसदीय निर्वाचनको सुचना प्रवाह गर्ने स्वतन्त्रतामा कैयौं वाधा अवरोधहरु आएको थियो । पत्रकारहरुलाइ बिना वारेन्ट पक्राउ गरिएको थियो । कतिपयलाइ जेल हालिएको थियो । अन्य पार्टीका कार्यकर्ता तथा राजनेताहरुको शारिरिक हिंसाबाट पिडित भए । फेब्रुअरी २०१८मा प्रधानमन्त्रीको रुपमा के.पीं शर्मा ओलीले सरकार बनाएपछि नेपालको २०१५को संविधानको प्रस्तावनामा प्रेसको पूर्ण स्वतन्त्रताकोलागि सम्मान सुनिश्चित गर्नकालागि स्पष्ट रुपमा कदम उठाउनु आवश्यक थियो र तर अगस्त २०१८मा अपनाएको नयाँ आपराधिक कोडले स्वतन्त्रतालाइ दबाउनकालागि नयाँ खतरा उब्जायो । किनकी यसका कैयौं प्रावधानहरुले खोजी पत्रकारितामा अबरोध उत्पन्न गर्छ र सार्वजानिक तथ्याँकको आलोचना गर्न रोक लगाउँछ , प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

दक्षिण एशिया

प्रतिवेदनले प्रेस स्वतन्त्रतको हकमा समग्रमा दक्षिण एशियाको अवस्था खराब देखाएको छ । सबैभन्दा खराब अवस्था पाकिस्तानको रहेको छ । तीन स्थान झरेर पाकिस्तान १सय ४२ अंकमा पुगेको छ । भुटान, माल्द्धिभ्स, श्रीलंकाका अलाबा सबै मुलुकको सुचकाँकमा तल झरेको छ । भुटान १४ अंक उक्लेर ८० औं स्थानमा पुगेको छ भने माल्द्धिभ्स २२ अंक उक्लेर ९८ औ स्थानमा र त्यसैगरि श्रीलंका ५ अंक उक्लेर १२६औं स्थानमा पुगेको छ । नेपाल गत वर्षको तुलनामा यथास्थितिमा देखिएपनि अघिल्लो वर्षको तुलनामा ६ स्थान तल झरेर १०६ औं स्थानमा पुगेको छ । अफगानिस्तान ३ अंकले झरेर १२१ औं र वंगलादेश ४ स्थान झरेर १५० औं स्थानमा पुगेको छ ।

लोकतन्त्रकालागि खतरा

प्रतिवेदनमा विश्वभरि नै पत्रकारहरु प्रतिको घृणाको भावना हिंसामा बढेको र यसले भयको माहौल सिर्जना गरेको उल्लेख छ । पत्रकारहरु सुरक्षित रुपमा काम गर्न सक्ने मानिएका मुलुकहरुको संख्या घटदो छ भने अर्कोतर्फ सत्ताधारी शासकहरुको मिडियामाथिको आफ्नो पकड मजबुत बनाउने क्रम पनि जारी छ । कैयो मुलुकका राजनीतिज्ञहरुले पत्रकारप्रति व्यक्त गरेको शत्रुतापूर्ण अभिव्यक्तिले हिंसाकोलागि उक्साएको छ । जसले पत्रकारहरुकालागि भय र खतराको स्तर उच्च भएको छ , प्रतिवेदनले उल्लेख गरेको छ ।


Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nepal news headlines | breaking news kathmandu | national news of nepal live