सी र मोदीबीचको अनौपचारिक वार्तामा के के कुराकानी भयो ?

तस्वीर साभार:नरेन्द्र मोदी ट्वीटर

Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एनआईबि संवाददाता,नयाँ दिल्ली

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले मामल्लपुरममा शुक्रबार साँझ ५ बजेदेखि १० बजेसम्म करीब पाँच घण्टा समय अनौपचारिक वार्तामा बिताएका छन् । भारतीय विदेश मन्त्रालयले शुक्रबार राती गरेको मिडिया ब्रिफिगंमा विदेश सचिव विजय गोखलेले दुवै नेताहरुले अनौपचारिक वार्तामा पाँच घण्टाको क्वालिटि टाइम बिताएको बताए ।

युनेस्कोको विश्व सम्पदा सुचीमा रहेको शोर मन्दिरमा आयोजना गरिएको आधा घण्टाको कलाक्षेत्र साँस्कृतिक प्रस्तुति बाहेकको समय उनीहरुले एक्लाएक्लै कुराकानीमा बिताएको गोखलेले जानकारी गराए । दुइ दिने अनौपचारिक भ्रमणमा क्रममा शुक्रबार साँझ चेन्नइबाट मामल्लपुरम पुगेका सीलाइ मोदीले महाभारतका पात्र अर्जुनले तपस्या गरेको स्थलको प्रांगणमा स्वागत गरेका थिए । दक्षिण भारतीय पहिरनमा रहेका मोदीले सी लाइ त्यहाँबाट साँस्कृति धरोहरको अवलोकन गराउँदै कुराकानीको क्रम अगाडि बढेको थियो ।

राष्ट्रपति सीलाई चेन्नईको विमानस्थलमा तामिलनायडुका राज्यपाल वनवारीलाल पुरोहितले स्वागत गरेका थिए । चेन्नई विमानस्थलमै साँस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरेर सीको पारम्परिक तरीकाले स्वागत गरिएको थियो । सिले यो स्वागतको प्रशंसा गरेका थिए । सी चेन्नईबाट मामल्लपुरमकालागि प्रस्थान गरेका थिए ।

भेटवार्ताको पृष्ठभुमि

चीनको वुआनमा अप्रिल २०१८मा भएको सी मोदीको अनौपचारिक वार्ताको दोश्रो श्रृखंलाको रुपमा यो अनौपचारिक शिखर वार्ता रहेको छ । भारत र चीनबीच दोक्लाम विवाद चर्किएको समयमा यो अनौपचारिक वार्ताको वातावरण मिलाइएको थियो । त्यतिबेलाको भारत चीन सम्बन्धको पृष्ठभुमि र अहिलेको अवस्थामा खासै तात्विक भिन्नता आएको छैन् । उतिबेला भारत,भुटान र चीनको त्रिपक्षिय साँधमा रहेको दोक्लामको सीमामा भारत र चीनका सेनाहरुबीच घम्साघम्सी परेको थियो ।

अहिले भारत सरकारले जम्मु कश्मीरको विशेषाधिकार खारेज सँगै चीनको चासो रहेको कश्मीरबाट अलग्गयाएर लद्दाकलाइ केन्द्र शासन मातहत ल्याउने निर्णय गरेको छ । यो निर्णयमा एकातिर पाकिस्तानको चर्को विरोध छ भने अर्कोतिर चीनले समेत यो मुद्दामा एक समय खुलेर पाकिस्तानको साथ दिएको देखिएको छ ।

व्यापार मुख्य आवश्यक्ता

यद्यपि यो पृष्ठभुमिमा समेत यो अनौपचारिक शिखर वार्ताकालागि दुवै मुलुक तयार भएका कारण व्यापारीक सम्बन्ध नै प्रमुख देखिएको छ । चीनका उत्पादनकालागि भारत ठूलो बजार रहेको छ भने भारतकोलागि चीन व्यापारिक साझेदार । एक अर्काको आवश्यक्ता र महत्व दुवै मुलुकले बुझेका कारण नै हुन सक्छ, सौहार्दपूर्ण वातावरणमा यो अनौपचारिक भेट संभव भयो । यद्यपि चीनले बीआरआइ परियोजनामा भारतको साथ पाएको छैन् । भारतको साथ नपाएसम्म चीनको पाकिस्तान सम्मको सीपेक परियोजना अपुरो हुन्छ ।

सास्कृतिक धरोहरको अवलोकनमा भएको छलफल

यद्यपि यी कुराहरुलाइ थाति राख्दै शुक्रबार दुवै नेताहरुबीच द्धिपक्षिय हित र चासोका मुद्दाहरुमा वृहत छलफल भएको छ । गोखलेका अनुसार मोदीले दक्षिण भारतको चीनसँगको ऐतिहासिक तथा व्यापारिक सम्बन्धबारे चर्चा गरेका थिए । बोधिधर्माको उदाहरण पनि उल्लेख गरिएको थियो । बोधिधर्माले तामिलनायडुबाट बुद्धिज्मको प्रचार चीन र जापान सम्म पुरयाएका थिए ।

अर्जुन तपस्यास्थलमा भएका मनुष्य र जनावरका कलाकृति देखाउँदै प्रकृतिप्रेमी मोदीले जीवनयापनकालागि प्राकृतिका यी दुइ प्राणीहरु बीचको एकताबारे सीलाइ बिस्तार गरेका थिए । त्यसपछि मोदीले सीलाइ गणेश रथ देखाएका थिए । पल्ल्व वंशले १३०० वर्ष पहिला बनाएको यो मन्दिरको मान्यता वर्तमान सभ्यता र जीवीत सँस्कृतिमा पनि रहेको र अहिले पनि सो मन्दिरमा पुजा अर्चना हुने वास्तविकता साझा गरेका थिए ।

ऐतिहासिल स्थलको अवलोकन पछि सीले यी पुरातात्विक, ऐतिहासिक तथा साँस्कृतिक कतिपय धरोहरबारे आफू जानकार रहेको भन्दै यस्ता कुराहरुबाट द्धिपक्षिय सम्बन्धमा उपयोग गर्ने बारे चासो राखेका थिए ।

डिनर टेबलमा के भयो कुराकानी ?

डिनर टेबलमा झण्डै दुइ घण्टा बिताएका दुइ नेताले खुला र सौहार्दपूर्ण वातावरणमा वन एण्ड वन कुराकानी गरे । दुवै नेताहरुबीच राष्ट्रिय हित, आ–आफ्ना सरकारका प्राथमिकताका विषयमा बिस्तारमा कुराकानी भएको थियो ।

प्रधामन्त्री मोदीले सीलाइ आफू जनताको मतका आधारमा पून दोश्रो पटक चुनिएर आएको बताउँदै आर्थिक विकास अबको प्राथमिकता रहेको स्पष्ट पारेका थिए । सीले मोदीको कुरामा समर्थन जनाउँदै आफू भारत सरकारसँग निकै नजीक भएर काम गर्न इच्छुक रहेको बताए ।

तस्वीर साभार:नरेन्द्र मोदी ट्वीटर

उनीहरुबीच दुइ मुलुकको आर्थिक,व्यापारिक तथा लगानी प्रोत्साहित गर्नकालागि संभाव्यताका क्षेत्रहरुबारे पनि छलफल भएको थियो । व्यापारको आकार र मूल्य कसरी बढाउने बारे पनि छलफल भयो । भारतीय प्रधानमन्त्रीले चीनसँगको व्यापार घाटा र असंतुलनका बारेमा पनि चिनपिङसँग चासो राखेका थिए ।

आतंकबादका मुद्दाहरुमा दुवै मुलुकले झेलिरहेको समस्या दुइ नेताहरले साझा गरेका थिए । दुवै नेताहरुले आ–आफ्ना मुलुकको आकार वृहत भएको भन्दै कट्टरवाद दुवै मुलुकको चासोको विषय रहेको स्वीकार गरेका थिए । दुवै मुलुकको बहुजातिय , बहुसाँस्कृति र बहुधार्मिक समाजलाइ जोगाउन सँगै मिलेर काम गर्नसक्ने सहमति गरेका थिए । यो छलफलको सार आतंकबाद दुवै मुलुकको साझा समस्या थियो ।

शनिबार क्षेत्रीय र अन्तराष्ट्रिय मुद्दामा कुराकानी हुने

शनिबार पनि सी र मोदीबीचको वान टु वान छलफल जारी रहनेछ । जसमा क्षेत्रीय तथा अन्तराष्ट्रिय मुद्दाहरुका विषयमा यी दुइ नेताहरुले कुराकानी गर्ने विदेश मन्त्रालयले जनाएको छ । मोदीको पहिलो कार्यकाल देखि अहिले सम्म चिनियाँ राष्ट्रपतिसँग अन्य १७  पटक भेटवार्ता गरिसकेका छन् ।


Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nepal news headlines | breaking news kathmandu | national news of nepal live