यस वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कार इथियोपिकाका प्रधानमन्त्री अबी अहमदलाइ प्रदान गरिने

तस्वीर साभार : नोबेल प्राइज ट्वीटर

Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

एनआईबि संवाददाता,नयाँ दिल्ली

सन् २०१९ को नोबेल शान्ति पुरस्कार इथियोपियाका प्रधानमन्त्री अबी अहमद अलीलाई प्रदान गरिने भएको छ । शान्ति र अन्तरास्ट्रिय समन्वय जुटाउन उल्लेखनीय भूमिका निर्वाह गरेको तथा विशेष रुपमा छिमेकी मुलुक इरिट्रियासँगको बीस वर्षे लामो सीमासंघर्ष अन्त्य गर्दै शान्ति संझौताकालागि गरेको निर्णायक पहलकालागि अलीलाइ यो पुरस्कार दिने निर्णय गरिएको नोबेल समितिले जनाएको छ ।

नर्वेको राजधानी ओस्लोमा १०० औं नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता घोषणा समारोहमा अबी अहमदको नाम घोषणा गरिएको हो । आगामी डिसेम्बरमा ओस्लोमा आयाजना गरिने विशेष समारोहमा अबीलाइ करिब ९ लाख अमेरिकी डलर बराबरको पुरस्कार, पदक तथा प्रमाणपत्र प्रदान गरिने छ ।

२०१८ अप्रिलमा प्रधानमन्त्री बनेका अहमदले इरिट्रियासँगको शान्तिवार्ता पून थाल्ने घोषणा गरे । इथियोपिया र इरिष्ट्रियाबीच सन् १९९८ देखि २००० सम्म सीमा युद्ध चलेको थियो । अहमदको पहलमा २० वर्ष लामो सैनिक गतिरोध अन्त्य गर्दै यी दुइ मुलुकबीच गतवर्ष शान्ति सम्झौता भएको थियो । उनले आबीले सन् २०१८ को जुलाईमा इरिट्रियाका राष्ट्रपति इसियास अफवेर्कीसँग शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए । त्यसका साथै उनले विवादित क्षेत्रसमेत हस्तान्तरण गर्ने प्रतिबद्धता जनाए ।

प्रधानमन्त्री भएयता आबीले इथियोपियामा निकै धेरै सुधारका कार्यहरू गरिसकेका छन् । पदस्थापनापछि उनले कानुन तथा नियम खुकुलो पार्नुका साथै १० हजारभन्दा बढी विपक्षी नेता तथा कार्यकर्तालाई जेलमुक्त गरे । त्यसका साथै राजनीतिक प्रतिशोधका कारण देश निकाला गरिएकालाई उनले फर्काउन पहल गरे ।
गरिबी र द्वन्द्वको चपेटाबाट गुज्रिरहेको इथियोपियामा शान्ति र विकासका लागि अबीले आर्थिक सुधारका धेरै महत्वकांक्षी योजना अघि सारेको र तिनले प्रतिफल दिन शुरु गरेको इन्स्टिच्युटकी अध्यक्ष बेरिट रेइस–एन्डरसनले बताइन ।

शान्ति र सामन्जस्यकालागि नोबेल पुरस्कारले अबीको महत्वपूर्ण योगदानलाइ थप मजबुत बनाउँदै लैजाने समितिले अपेक्षा गरेको छ । इथियोपिया अफ्रिकाको दोश्रो ठूलो जनसंख्या र पूर्वी अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो अर्थव्यवस्था भएको मुलुक हो ।

एउटा शान्तिपूर्ण, स्थिर र सफल इथियोपियाका कयौं सकारात्मक प्रभावहरु हुनेछन् जसले यस क्षेत्रका राष्ट्रहरुबीच भाइचाराको सम्बन्ध मजबुत पार्न मदत मिल्नेछ । पुरस्कारका संस्थापक अल्फ्रेड नोबेलको इच्छाको प्रावधानहरुलाइ ध्यानमा राख्दै नर्वेजियन नोबेल समितीले अबी अलि अहमदलाइ यस वर्षको शान्ति पुरस्कारकालागि योग्य ठहराएको समितिले जनाएको छ ।

सन् २०१९ को नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि २ सय २३ जना व्यक्ति तथा ७८ संघसंस्थासहित ३०१ को मनोनयन परेको थियो । यस वर्षको नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि अबी सहित न्युजिल्यान्डकी प्रधानमन्त्री ज्यासिन्डा आर्डर्न र जलवायु क्षेत्रमा क्रियाशील अभियन्ता ग्रेटा थनवर्ग पनि मनोनयमा परेका थिए । यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपतिद्वय जिम्मी कार्टर र बाराक ओबामा लगायतका राजनीतिज्ञले समेत नोबेल शान्ति पुरस्कार पाइसकेका छन् ।

को हुन अबी अहमद् अली?

सन् १९७६ अगस्त १५मा इथियोपियाको हालको जिमा क्षेत्रको बेशाशा शहरमा जन्मिएका अबी अहमदले कम्प्युटर साइन्समा स्नातक गरेका छन् । बेलायतको राजधानी लन्डनस्थित ग्रिनविच विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर गरेका अबीले इथियोपियाको अदिस अबाबा विश्वविद्यालयबाट ‘शान्ति तथा सुरक्षा मुद्दा’ विषयमा विद्यावारिधि गरेका छन् ।
सन् १९९१को शुरुवातमा उनी सशस्त्र संघर्षमा समेत सहभागी भएको थिए । आफना दाजुको मृत्यु भए पश्चात अबीले मेन्गिस्टु हैले मरियमको माक्सिस्ट–लेनिनिस्ट शासन व्यवस्था विरुद्ध संघर्षमा पनि उत्रिएका थिए ।

सन् १९९५ मा रुवान्डामा संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्तिदूतका रूपमा कार्य समेत गरेका अबी सन् २०१० मा राजनीतिमा प्रवेश गरेलगत्तै सांसदमा निर्वाचित भएका थिए ।

पूर्वसैनिक ‘इन्टेलिजेन्स अफिसर’ अबी इथियोपियाकाको सत्तारूढ दल इपीआरडीएफ र ओपीडीका सभापति हुन । त्यसका साथै उनी हाल अफ्रिकाकै सबैभन्दा कम उमेरका सरकार प्रमुख पनि हुन् ।


Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nepal news headlines | breaking news kathmandu | national news of nepal live