NEPAL

कोरोना नियन्त्रणमा सरकारले अहिले सम्म कति खर्च गर्यो …?

उच्चस्तरिय समन्वय समिति

काठमाडौं,जुन ३

कोरोना महामारी नियन्त्रण तथा रोकथामका लागि सरकारले अहिलेसम्म अरिब १० अर्ब रुपैयाँ खर्च गरेको छ । विश्व महामारीका रुपमा फैलिएको कोरोना नियन्त्रण उपचार, क्वारेन्टाइन निर्माण र राहत वितरणमा सरकारले ९ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयका सचिव नारायण विडारीका अनुसार कोरोना महामारी नियन्त्रण कोष, सरकारबाट विनियोजित रकम र प्रदेश तथा स्थानीय सरकारले गरी ९ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ खर्च गरिएको छ । अझै स्थानीय तहबाट भएको खर्चको विवरण आएको छैन् । कोरोना कोष र संघीय सरकारबाट ६ अर्ब ३ करोड, प्रदेशहरुबाट १ अर्ब ८ करोड र स्थानीय तहहरुबाट २ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँ खर्च भएको उनले बताए बताए । अझै स्थानीय तहहरुले गरेको खर्चको पूर्ण विवरण नआएको उनले स्पष्ट पारे ।

बुधबार बसेको कोरोना रोकथाम तथा नियन्त्रण उच्चस्तरिय समन्वय समिति बैठकमा खर्चको विवरण सार्वजनिक गरिएको हो । समिति बैठकमा लकडाउनलाई कसरी सहज बनाउँदै लैजान सकिन्छ भन्ने विषयमा पनि छलफल भएको छ ।

जनजीवन सहज बनाउँदै लक डाउनलाई कसरी लैजाने भन्ने विषयमा स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरुसँग पनि छलफल भएको छ । तहगत रुपमा लक डाउन खुकुलो पार्दै लैजाने गरी मस्यौदा तयारी गरी सरकारलाई बुझाउने  समझदारी पनि बैठकमा भएको बुझिएको छ ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयले जारी गर्यो आइसोलेशन व्यवस्थापनसम्बन्धी निर्देशिका

अक्सिजन र भेन्टिलेटर आवश्यक पर्नेलाई मात्र अस्पतालमा भर्ना गरिनेः स्वास्थ्य मन्त्री ढकाल

काठमाडौं,जुन

स्वास्थ्य तथा जनसङख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले कोरोना संक्रमितको संख्या दुई हजार नाघेकाले अब अक्सिजन र भेन्टिलेटर आवश्यक पर्नेलाई मात्र अस्पतालमा भर्ना गरिने बताएका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय बौद्ध संस्था चु जी फाउण्डेशनको पहलमा हेल्थ इन्भ्याइरोन्मेन्ट एण्ड क्लाइमेट एक्सन फाउण्डेशन (हेकाफ ३६०) ले बुधबार उपलब्ध गराएको स्वास्थ्य सामग्री ग्रहण गर्दै मन्त्री ढकालले सामान्यावस्थाका बिरामीलाई उपचारका लागि आइसोलेसनकक्ष स्थापना गरी त्यहाँ राखिने बताए ।

उनले अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास र अध्ययनमा संक्रमित भएकामध्ये ८० प्रतिशत बिरामी सामान्यावस्थाका हुने भएकाले गम्भीर अवस्थाका बिरामीलाई अस्पताल र उपचारको अभाव नहोस् भन्नाका लागि अब नयाँ नीतिमा जाने स्पष्ट गरे । उनले मुलुकमा १५ हजारसम्म संक्रमित हुन सक्ने आकलनका आधारमा त्यसको पाँच प्रतिशतका लागि भेन्टिलेटरसहितको अस्पतालमा राख्न सकिने प्रबन्धमा सरकार लागेको जानकारी दिँदै स्वास्थ्य सामग्रीको अभाव भएका बेला प्राप्त सहयोगलाई अतिआवश्यक ठाउँ हेरेर पारदर्शीरूपमा वितरण गरिने बताए ।

फाउण्डेशनका अध्यक्ष महेश नकर्मीले ३० थान भेन्टिलेटरसहित एक करोड ७० लाख रुपैया मूल्य बराबरको सामान उपब्ध गराइएको जानकारी दिँदै कोरोना उपचार र रोकथामका क्रममा सरकारसँग मिलेर आगामी दिनमा पनि निरन्तर सहयोग गरिने विश्वास दिलाए । सन् १९६६ मा बौद्ध गुरुमा चेङ येनको सक्रियतामा स्थापित फाउण्डेशनको संयुक्त राज्य अमेरिका, चीन, क्यानडासहित ६३ मुलुकमा शाखा स्थापित छन् ।––रासस

५०० भारतीय मजदूर सीमामा अलपत्र

भद्रपुर,जुन ३

भारतको पश्चिम बंगाल सरकारले आफ्ना नागरिकलाई प्रवेश नदिँदा नेपाल भारतको दशगजा क्षेत्रमा ५०० भारतीय नागरिक अलपत्र परेका छन् ।कोरोना भाइरस सङ्क्रमण रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि नेपाल सरकारले मुलुकभर लागू गरेको बन्दाबन्दीका कारण नेपालका विभिन्न जिल्लाको इँटा भट्टाका सञ्चालकले मजदुरलाई घर फर्कन भनेपछि घरतर्फ फर्कने क्रममा उनीहरू सीमामै रोकिएका छन् ।

भारत सरकारले नेपालको सीमा क्षेत्रमा रोकिएका आफ्ना नागरिकलाई सीमा प्रवेशमा अझैसम्म अनुमति दिएको छैन । स्वदेश फर्कने आसमा सीमा क्षेत्रमा रहेका भारतीय नागरिक उद्धारको पर्खाइमा छन् । नेपाल भारत सीमा दशगजा क्षेत्रमा करिब ५०० भन्दा बढी भारतीय नागरिक २४ घण्टादेखि रोकिएका छन् ।

केही दिनदेखि काँकडभिट्टा बसपार्क क्षेत्रमा अलपत्र परेका उनीहरुलाई प्रहरीको सहयोगमा मेची नगरपालिकाले दशगजामा लगेर छाडिएको थियो । अलपत्र परेका भारतीय नागरिकलाई लैजानका लागि भारतीय सुरक्षाकर्मीमार्फत अनुरोध गरिरहेको इलाका प्रहरी कार्यालय काँकडभिट्टाका प्रहरी नायब उपरीक्षक राजेन्द्र पोखरेलले बताए ।

उनका अनुसार यसरी दशगजा क्षेत्रमा अलपत्र पर्ने काठमाडौँ, लहान, विराटनगर, धरान र झापाकै विभिन्न उद्योगमा काम गर्ने मजदुर रहेका छन् । अलपत्र भारतीय नागरिकलाई काँकडभिट्टा सोसाइटीले खाना खुवाइरहेको बताउँदै उनले भने,“दशगजामा नेपालबाट फर्कने भारतीय नागरिकलाई भारत सरकारले अनुमति नदिँदा भीडभाड बढेको छ । खुट्टा टेक्ने ठाउँ छैन, काँकडभिट्टा बसपार्कमा उस्तै छ ।

यहाँ कोरोना सङ्क्रमणको जोखिमका साथै मानवीय सङ्कट आउने सम्भावना देखिएको ।” भारतले आफ्ना नागरिकलाई अलपत्र पारेर नाकामा राख्न नमिल्ने बताउँदै उनँले उनीहरुलाई भारत आफैँले बुझेर लैजानुपर्ने बताए । भारतका विभिन्न स्थानबाट फर्किएर सीमा नाकासम्म आइपुगेका नेपालीलाई सुरक्षित किसिमले उद्धार गरेर आफ्ना जिल्लामा पठाइरहेको पनि उनले बताए । ––रासस

विश्व बैंकद्वारा १२ अर्बको ऋण स्वीकृत

काठमाडौं,जुन ३

विश्व बैंकले कोभिड–१९ संकट, विद्युत् क्षेत्रको सञ्चालन तथा वित्तीय क्षमता सुधारका निम्ति नेपाल सरकारलाई करिब १२ अर्ब रुपैया बराबरको उपलब्ध गराउने भएको छ । बैंकको कार्यकारी बोर्डले विकास नीति ऋणअन्तर्गत आज उक्त रकम नेपाललाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको हो ।

नेपालको ऊर्जा क्षेत्रबाट प्राप्त हुने आर्थिक विकासका सम्भावनालाई दृष्टिगत गरी बैंकले नीतिगत प्रमुख विषय, नियमन तथा संस्थागत सुधार गर्न ऋण स्वीकृत गरेको वासिङ्टनडिसीस्थित बैंकको प्रधान कार्यालयले जनाएको छ ।

नेपालको अपार जलस्रोतको सर्वाधिक उपयोग गर्दै विद्युत्को क्षेत्रीय बजारमा बृहत् एकीकरण गर्न तथा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको वित्तीय क्षमता सुधार, प्राधिकरणको नियमन दायरा विस्तार, त्यसको स्वायत्तता, पारदर्शिता, जवाफदेहिता एवं पुनःसंरचनामा सघाउन ऋण रकम स्वीकृत गरिएको बैंकले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।––रासस

कैलालीका स्थानीय प्रमुखहरु भन्छन :‘क्वारेन्टिनको विकल्प खोज्नुपर्यो ‘

घोडाघोडी,जुन ३

कैलालीका विभिन्न स्थानीय तहका प्रमुखले अहिले पालिकामा सञ्चालन भएका क्वारेन्टिनको विकल्प खोज्नुपर्ने बताएका ३३३छन् । भारतबाट फर्किने नेपालीको सङ्ख्या बढ्दै जान थालेपछि व्यवस्थापनमा समस्या भएको तथा फर्कने नेपालीको संख्या अझै बढ्ने अवस्था देखिएको भन्दै पालिका प्रमुखहरूले यस्तो बताएका हुन् ।

कैलालीको भजनी नगरपालिकाका प्रमुख शेरबहादुर चौधरीले आफ्नो पालिकामा अब भारतबाट आउनेलाई व्यवस्थापन गर्न नसकिने भन्दै संघीय सरकारका प्रतिनिधि र कैलालीका प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई जानकारी गराइसकेको बताएका छन् । प्रमुख चौधरीले ठूलो सङ्ख्यामा आएकाहरूको व्यवस्थापन गर्न क्वारेन्टिनको मापदण्ड पूरा नगरी क्वारेन्टिन सञ्चालन गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको र त्यस्ता क्वारेन्टिनबाट झनै जोखिम रहेको बताउँदै विकल्प खोज्नुपर्ने बताए ।

भारतमा रहेका नेपालीको बढ्दो आवागमन तथा पालिकामा मौज्दात रहेको भौतिक संरचना र जनशक्तिले थेग्न निकै चुनौती रहेको कारण क्वारेन्टिनलाई सञ्चालन गरेर नागरिकको व्यवस्थापन गर्न निकै चुनौती रहेको घोडाघोडी नगरपालिकाका प्रमुख ममताप्रसाद चौधरीले बताए । प्रमुख चौधरीले पालिकाभरिका जनप्रतिनिधि, सामाजिक अगुवा, शिक्षक तथा युवा शक्ति लाग्दासमेत व्यवस्थापनमा समस्या भएको भन्दै क्वारेन्टिनको विकल्पमा होम क्वारेन्टिनको व्यवस्थापनलाई अघि सार्नुपर्नेमा जोड दिए ।

कैलालीकै गोदावरी नगरपालिकाका प्रमुख हरिसिंह साउद पालिकाभित्र रहेका विभिन्न सामुदायिक विद्यालय तथा सार्वजनिक भवन गरेर ३३ क्वारेन्टिनमा दुई हजार ५०० मानिसलाई राखिरहेको र अझै पनि भारतबाट आउने नेपालीको सङ्ख्यामा कमी नआएकाले पालिका यो भार धान्न सक्ने स्थितिमा नरहेको बताए ।

नगरप्रमुख साउद सार्वजनिक क्वारेन्टिनको विकल्पमा होम क्वारेन्टिनको व्यवस्थापनलाई अघि बढाउनुपर्ने बताए । स्थानीय तहले आफ्नो क्षमताअनुसारको व्यवस्थापन गरिरहेको तर त्यो पूर्णरूपमा पर्याप्त नभएको स्वीकार गर्दै साउदले यो सङ्कट समाधानका लागि कडा केन्द्रीय नीति अघि सारिनुपर्नेमा जोड दिए ।

जोखिमपूर्ण क्वारेन्टिनको विकल्पका रूपमा होम क्वारेन्टिनलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्ने धारणा कैलालीको लम्किचुहा नगरपालिकाका प्रमुख महादेव बजगाईँको पनि छ । नगरप्रमुख बजगाईँ ठूलो सङख्यामा नेपाली फर्कंदा व्यवस्थापनमा धेरै समस्या भइरहे पनि पालिका क्षमताअनुसारको व्यवस्थापनमा जुटिरहेको बताए ।

प्रत्येक वडामा क्वारेन्टिन निर्माण गरेर व्यवस्थापन गर्दा पनि सामूहिक बसाइ, सामूहिक शौचालयको प्रयोग तथा सामूहिक धारा बाध्यात्मकरूपमा प्रयोग गर्नुपर्दा जोखिम रहेकाले क्वारेन्टिनको विकल्पमा होम क्वारेन्टिनको अभ्यासलाई अनुशरण गर्नुपर्ने बताए ।

पछिल्लो समय भारतबाट आउनेको सङ्ख्या अत्यधिक बढेपछि कैलालीका विभिन्न स्थानीय तहमा ३१६ क्वारेन्टिन निर्माण गरिएका छन् । जसमा दुई हजार ३०० साठी महिला तथा १२ हजार ३१५ पुरुष गरेर जम्मा १४ हजार ६७५ क्वारेन्टिनमा बसिरहेको सुदूरपश्चिम स्वास्थ्य निदेशनालयको तथ्यांक छ । ––रासस

मनिषा किन व्यग्र थिइन नेपाल फर्कन ?

काठमाडौं, जुन २

चलचित्र अभिनेत्री मनिषा कोइराला मंगलबार रुपन्देहीको सीमानाका भैरहवाको बेलहियाबाट नेपाल प्रवेश गरेकी छन् । परिवारका सदस्यसहित बेलहिया नाकाबाट स्वदेश प्रवेश गरेपछि उनी काठमाडौँ प्रस्थान गरिन । उनलाई नेपाली सेनाको सहयोगमा काठमाडौं सम्म पुरयाउने व्यवस्था गरिएको हो । उनीसँगै नीजी गाडीमा उनका बुबा प्रकाश कोइराला तथा आमा सुषमा कोइराला पनि रहेको बताइएको छ ।

भारतीय भूमिबाट नेपाल प्रवेश गर्नु पहिले सीमामा स्वास्थ्यकर्मीले अभिनेत्री कोइराला र उनका परिवारका सदस्यको स्वास्थ्य परीक्षण गरेका थिए । रुपन्देहीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी महादेव पन्थले भने, ‘उहाँ बेलहिया नाकाबाट नेपाल आउनुभएको जानकारी पाएको हुँ तर कहाँ बस्नुभएको छ भन्ने जानकारी छैन ।’

नेपाली सेना पश्चिम पृतनाका प्रवक्ता प्रेम थापाले सेनालाई अभिनेत्री कोइराला सहितको परिवारको आगमन विषयमा कुनै जानकारी नभएको तर उहाँहरु काठमाडौँ प्रस्थान गरेको सूचना भने पाएको जानकारी दिए । जिल्ला प्रहरी कार्यालय रुपन्देहीका प्रहरी नायब उपरीक्षक खड्कबहादुर खत्रीले पनि कोइराला परिवार नेपाल प्रवेश गरेको पुष्टि गरे ।

नेपाल भारत सीमा विवाद चलेका बेला नेपाली राष्ट्रियताका पक्षमा सामाजिक सञ्जालमा दिएको अभिव्यक्तिले नेपालमा उनको प्रशंसा भइरहेको छ भने अधिकाँश भारतीय टेलिभिजन च्यानलहरुकालागि मसाला बनेको थियो ।

नेपाल सरकारको मन्त्रीपरिषदले लिम्पियाधुरा,लिपुलेक र कालापानीको भुभागलाइ समेटेर नयाँ नक्सा प्रकाशित गर्ने निर्णय गरेपछि मे १८मा मनिषाले प्रतिक्रिया दिएकी थिइन । त्यसैको फलस्वरुप भारतीय टेलिभिजन च्यानलहरुमा उनको आलोचना तथा सामाजिक संजालहरुमा अभद्र टिप्पणि समेत आए । भारतको खाने चीनको गाउने सम्मको आलोचना उनले खेपिन ।

टिप्पणी पछि मुम्बईमै रहेकी मनिषा मानसिक तनाव तथा दबाबमा समेत  परेको  उनी निकट एक जानकारले बताए । कोरोनाका कारण लकडाउनमा मुम्बईमै अडकिएकी मनिषा त्यसपछि नेपाल फर्कन हतारिएकी थिइन । जानकारका अनुसार उनले नयाँ दिल्ली स्थित भारतकालागि नेपाली राजदूत निलाम्बर आचार्यलाइ समेत नेपाल फर्कन सहयोग गर्न आग्रह गरेकी थिइन । उनी हवाइ जहाज चार्टड गरेर समेत नेपाल आउन चाहेकी थिइन ।

तर भारतमा आन्तरिक हवाइ यातायात सुचारु भएपछि उनी मंगलबार स्पाइस जेटको जहाजबाट दिउँसो करीब एक बजे गोरखपुर विमानस्थल अवतरण गरेर बेलहिया नाका हुँदै नेपाल छिरेकी हुन । नेपाली सेनाले उनलाइ काठमाडौं सम्म पुरयाउने व्यवस्था पहिले नै मिलाइसकिएको थियो ।

मनिषाको त्यो ट्वििट जसले भारतीय मिडियालाइ हल्लाइदियो

भारतीय टेलिभिजन च्यानलमा भारतीय गृहमन्त्री राजनाथ सिंहले नेपाल बारे के भने ?

नयाँ दिल्ली,जुन २

नेपाली भुमि कालापानी, लिम्पियाधुरा, लिपुलेकका विषयमा नेपालले भारतसँग कुटनीतिक वार्ताको प्रतीक्षा गरिरहेको समयमा भारतीय रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले यसलाइ बसेर समाधान गर्न सकिने दाबी गरेका छन् । भारतीय टेलिभिजन च्यानल सीएनएन न्यूज १८लाइ मंगलबार दिएको अन्तर्वार्ताका क्रममा नेपाल बारे सोधिएको प्रश्नमा सिंहले नेपालसँगको सम्बन्धलाइ पून दाजुभाइको जस्तो भनेर व्याख्या गरेका छन् । पछिल्लो एक साताभित्र दुइ टेलिभिजनमा दिएको अन्तर्वार्ताका क्रममा उनले नेपालसँगको विवादलाइ दाजुभाइबीचको त त म मको संज्ञा समेत दिएका छन् ।

यद्यपि नेपालले भारतसँग दाजुभाइको भन्दा पनि समान मित्रवत सम्बन्धको अपेक्षा गरेको छ । तर भारतीय सत्ता पक्षले यसलाइ व्यवहारमा लागु गर्न चाहेको देखिदैन ।
त्यसका अलाबा अधिकाँश भारतीय टेलिभिजन प्रस्तोताहरु नेपालको विषयलाइ स्वतन्त्र रुपमा उठाउन सदैव चुकेका छन् । उनीहरुले नेपाल भारतबीच कुनै विषयमा असहमति हुने वित्तिकै चीनसँग जोडेर हेर्ने दृष्टिकोण त्याग्न सकेका छैनन् ।

यो अन्तर्वार्ताका क्रममा पनि प्रस्तोताको प्रश्न गर्ने शैली नै हेपाहा प्रवृतिको देखिएको छ । अन्तर्वार्ताको भावानुवाद यस्तो छ ।

प्रस्तोताः अटल जी भन्थे , नेपाल हाम्रोलागि नातेदार मुलुक जस्तो हो अब हेर्नुस उसैले आँखा देखाइरहेको छ । नेपालले नयाँ नक्सा पारित गर्दियो जसमा भारतको हिस्सा पनि समेटिएको छ । रक्षामन्त्रीको नाताले तपाई के भन्न चाहनुहुन्न्छ ?

रक्षामंत्री सिंह:  म त नेपाललाइ एकदमै भाइ जस्तो मान्दछु ।

प्रस्तोताः किन गरयो नेपालले यस्तो , चिनको इशारामा ?

रक्षामंत्री सिंह:नेपालमाथि म कुनै आरोप प्रत्यारोप गर्न सक्दिन । भारतको नेपालसँगको सम्बन्ध दाजुभाईको जस्तो छ । त्यो सम्बन्धलाइ हामी कुनै पनि हालतमा तोडन सक्दैनौ । ठीक छ यदि कहिलेकाहि भाईहरुबीच कुनै कुरामा असहमति भयो भने त्यसलाइ मिलेर एकै ठाउँमा बसेर समाधान गर्न सक्छौं ।

प्रस्तोताः तपाइ नेपाललाइ भाइ भन्दै हुनुहुन्छ तर नेपालले जुन व्यवहार देखाएको छ,त्यसबाट तपाई दुखी हुनुहुन्छ ? किनकी राजपरिवारको हत्याकाण्ड पछि नेपालको अवस्था निकै परिवर्तन भएको छ ।

रक्षामंत्री सिंह: परिवारमा पनि दाजुभाइबीच तत मम भइहाल्छ नि यसमा कुनै ठूलो कुरा छैन । मिलेर बसेर त्यसलाइ सल्टाउँछौं ।

प्रस्तोताः तपाइ विश्वस्त हुनुहुन्छ यो सुल्झिन्छ भनेर ?

रक्षामंत्री सिंह: एकदम सुल्झिन्छ । मिलेर बसेर त्यसलाइ सल्टाउँछौं । नेपाललाइ लिएर कुनै पनि भारतवासीको मनमा कुनै किसिमको कटुता उत्पन्न हुन सक्दैन । त्यसैगरि मैले नेपालको बारेमा पनि बुझेको छु, नेपालमा पनि ठूलो संख्यामा त्यस्ता जनता छन् जसको दुवै मुलुकसँग भावनात्मक सम्बन्ध छ ।

****
यसअघि पनि नेपाल भारतबीच पारिवारिक सम्बन्धको सन्दर्भलाइ जोडेर प्रस्तोताले सोधेको प्रश्नको जवाफमा रक्षामन्त्री सिंहले नेपाल भारतबीच उत्पन्न लिपुलेक विवाद वार्ताद्धारा नै समाधान गरिने बताएका थिए । आजतक च्यानललाइ दिएको अन्तर्वार्ताका क्रममा उनले त्यसबेला पनि भनेका थिए, ‘लिपुलेकलाइ लिएर जुन थोरबहुत समस्या उत्पन्न भएको छ त्यो वार्ताको माध्यमबाट नै समाधान गर्न सकिने मैले बुझेको छु । ’ भारत र नेपालको सम्बन्ध पारिवारिक रहेको दोहरयाउादै रक्षा मन्त्री सिंहले भने,‘भारत नेपालबीचको सम्बन्ध दाजुभाइको जस्तो हो, त्यहाँ केहि समस्या छ भने पनि हामी वार्ताबाट समाधान निकाल्छौं ।’

https://www.youtube.com/watch?v=JbVei9nkqqY

कालापानी,लिपुलेक, लिम्पियाधुरा र नेपाल भारतको पछिल्लो विवाद

गत ८ अप्रिलमा भारतीय रक्षा मन्त्री सिंहले नै कालापानी लिपुलेक हुँदै तिब्बतको मानसरोवर सम्म पुग्ने सडकमार्गको उदघाटन गरेको जानकारी ट्वििटर मार्फत साझा गरेका थिए । त्यसपछि नेपाली पक्षले आफूलाइ जानकारी नै नभइ भारतले नेपाली भुमि मिचेको भन्दै आपत्ति जनायो । परराष्ट्र मन्त्रालयले विज्ञप्ति मार्फत नेपाली भुमिमा आफ्ना गतिविधि रोक्न भारत सरकारलाइ आग्रह गरेको थियो ।

परराष्ट्र मन्त्री प्रदिप ज्ञवालीले नेपालकालागि भारतीय राजदूत विनयमोहन क्वात्रालाइ बोलाएर कुटनीतिक नोट दिएका थिए । त्यसपछि नेपाल सरकारले अतिक्रमित भुमि कालापानी,लिपुलेक र लिम्पिायाधुरा समेटेर नयाँ नक्सा सार्वजानिक गरेको छ ।

भारतले नेपालले जारी गरेको नयाँ नक्सालाइ स्वीकार गरेको छैन । भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता अनुराग श्रीवास्तवले सो सडक भारतीय भुमि भित्र रहेको प्रतिक्रिया सहित सीमा विवाद वार्ताबाट हल हुनुपर्ने बताएका थिए । उनले सकारात्मक र रचनात्मक पहलबाट मात्रै नेपाल भारतबीच वार्ता हुने समेत उल्लेख गरेका थिए ।

भारतले जारी गरेको नक्सामा कालापानी,लिपुलेक, लिम्पियाधुरा क्षेत्रको करीब ३३५ वर्गकिलोमिटर जमीन समेटिएको छ ।

नेकपा प्रवक्ता श्रेष्ठले भारतीय प्रधानमंत्री मोदीलाई गरे यस्तो आग्रह : मुक्तिनाथसँग आशीर्वाद लिनुहोस

नेपाल भारत सीमाका २० नाकालाई प्रवेश विन्दु तोकियो

काठमाडौं,जुन २

सरकारले कोभिड–१९ को विश्वव्यापी संक्रमणका कारणबाट उत्पन्न असहज परिस्थितिमा भारतबाट स्थल मार्ग हुँदै स्वदेश फर्कने क्रममा रहेका नागरिकलाई नेपाल–भारत सीमाका २० नाकालाई प्रवेश विन्दु तोकेको छ । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयका अनुसार इलाम– पशुपतिनगर, झापा–काँकडभिट्टा, मोरङ–रानी, सप्तरी–कुनौली, सिरहा–ठाडी र माडर, महोत्तरी–भिट्टामोड, सर्लाही–मलङ्गवा, रौतहट–गौर, पर्सा–वीरगञ्ज, नवलपरासी–महेश्वपुर, रुपन्देही– वेलहिया तथा कपिलवस्तु–तौलिहवा र कृष्णनगरलाई प्रवेश विन्दु तोकिएको छ । यस्तै बाँके–खजुरा, बर्दिया–सुरजपुर र गुलरिया, कैलाली–गौरीफन्टा, कञ्चनपुर–गड्डाचौकी, बैतडी– झुलाघाट र दार्चुलाको– दार्चुलालाई प्रवेश विन्दु नाका तोक्ने निर्णय गरेको हो ।

कोभिड–१९ को महामारी जोखिम बढ्दै गएको अवस्थामा स्वदेश फर्कनेको सहज व्यवस्थापन, रोग नियन्त्रण र बिरामी पहिचान गर्न सकियोस् भन्ने हेतु सरकारले उक्त व्यवस्था गरेको हो । भारतबाहेकका देशबाट भने काठमाडाँैस्थित त्रिभुवन अन्तर्रा्ष्ट्रिय विमानस्थल भएर स्वदेश फर्कनेछन् । अन्तर्रा्ष्ट्रिय उडान बन्द रहेकाले हवाई मार्ग भएर स्वदेश फर्कने क्रम अहिले ठप्प छ । विदेशमा रहेका केही नेपालीलाई प्राथमिकीकरण पहिलो चरणमा नेपाल ल्याउन सरकारले गृहकार्य गरिरहेको छ ।

रोजगारी, अध्ययन र उपचारका लागि भारतका विभिन्न क्षेत्रमा रहेका नेपाली नागरिक कोभिड–१९ कारण लकडाउन भएपछि पनि ठूलो सङ्ख्यामा स्वदेश फर्कने क्रम जारी रहेको छ । लकडाउनका कारण उनीहरु रोजगारी गुमाएर तथा विद्यालय बन्द भएपछि जन्मभूमि फर्केका हुन् । स्वदेश फर्केने क्रममा धेरै दुःख, कष्ट र हण्डर खेप्न तथा दुव्र्यवहार भोग्नु परेको तथा कयौँ दिन भोकभोकै पैदल यात्र गरी नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा आइपुग्न सफल भएको स्वदेश फर्किएका केही नेपालीले प्रतिक्रिया दिइरहेका छन् ।

कोभिड–१९ को जोखिम नियन्त्रणका लागि गरिएको लकडाउनका कारण प्रारम्भिक दिनमा स्वदेश फर्कन चाहने नेपालीलाई केही अप्ठेरो भए पनि पछिल्ला दिनमा केही हदसम्म त्यसको उचित व्यवस्थान हुँदै आएको छ । कैयौँ नागरिक नाकाबाट सहज प्रवेश नपाएपछि जङ्गल, बस्ती र खेतबाट नेपाल प्रवेश गर्दा कोभिड–१९ को सङ्क्रमण फैलनाका साथै फर्केकालाई व्यवस्थापन गर्न हम्मेहम्मे परेपछि सरकारले प्रवेश विन्दु तोकेको हो ।

सीमा नाकामा आएका नेपाली नागरिकको प्रदेश, जिल्ला र पालिकागत विवरण स्थानीय प्रशासनले तयार गरी सम्बन्धित प्रदेश र स्थानीय तहलाई अविलम्ब बुझाउनुपर्ने कार्य्विधि बनाइएको छ । अहिले सुदूरपश्चिम क्षेत्रमा मात्रै पनि भारतबाट ५० हजारभन्दा बढी व्यक्ति फर्किएको अवस्था छ । पश्चिम क्षेत्रका नाकाबाट दैनिक रुपमा अझै पनि पाँच हजारभन्दा बढी नागरिक नेपाल भित्रिरहेका छन् ।

प्रवेश विन्दु नजीक होल्डिङ सेन्टर बनाइँदै

भारतबाट आउने नागरिकलाई प्रवेश विन्दु नजीकको विद्यालय वा सामुदायिक भवन, कभर्ड हल, पार्टी प्यालेस वा अन्य खुला स्थान छनोट गरी होल्डिङ सेन्टरको व्यवस्था गरिने उक्त कार्यविधिमा उल्लेख छ । उनीहरुलाई सीमा नाकामा व्यवस्था गरिएको सवारी साधनमार्फत होल्ङिङ सेन्टर पु¥याइनेछ । सीमा नाका नजीक रहने होल्डिङ सेन्टरको व्यवस्थापन सम्बन्धित प्रदेश सरकारले तोकेको मन्त्रीको सुपरीवेक्षणमा प्रदेश तथा जिल्ला कोभिड–१९ व्यवस्थापन केन्द्रको एवं स्थानीय प्रशासनको सहयोगमा सेनाले गर्नेछ ।

स्वदेश प्रवेश भएकामध्ये ज्वरो देखिएकालाई तोकिएको आइसोलेशन र अन्यलाई सेनाको संयोजकत्वमा सम्बन्धित जिल्ला सदरमुकाम पु¥याइनेछ । सदरमुकाम पु¥याइएका नागरिकलाई सम्बन्धित स्थानीय तहले क्वारेन्टिनमा पु¥याउने र क्वारेन्टिन अवधिभर आवश्यक व्यवस्थापनका लागि सहयोग र समन्वय गर्ने कार्यका लागि प्रदेश सरकारबाट एक मन्त्री तोकिनेछ ।

काठमाडौँमा १७ सय शैयाको क्वारेन्टिन तयार गरिने

नेपाली नागरिकलाई स्वदेश आउन सहजीकरण गर्नेसम्बन्धी कार्ययोजनामा भारतबाहेकका मुलुकबाट स्वदेश आउने यात्रुका लागि खरिपाटी इचङ्गु आवास क्षेत्र, मनमोहन अस्पताल दहचोक, केएमसी दुवाकोटमा क्वारेन्टिन तयार गर्ने उल्लेख छ ।

आपतकालीन व्यवस्थाका लागि शहरी विकास मन्त्रालयले आवश्यक मर्मत सुधार गरी नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको खरिपाटीस्थित तालीम केन्द्र ३००, इचङ्गु आवासमा ४००, मनमोहन अस्पताल ५०० र केएएमसी दुवाकोटमा ५०० क्वारेन्टिन श्यया १० दिनभित्र तयार गरी प्रयोग गर्न सक्ने अवस्थामा राख्ने कार्य योजना छ ।

क्वारेन्टिनमा रहेको संख्या डेढ लाख

नेपालमा अहिले भारतबाट फर्केर आएका एक लाख ४५ हजार क्वारेन्टिनमा रहेका, ६१ जिल्लामा कोभिड–१९ सङ्क्रमण फैलिएको, २१ स्थानमा पिसिआर परीक्षणको व्यववस्था गरिएको तथा दैनिक रुपमा तीन हजारको पिसिआर परीक्षण भइरहेको छ । कोभिड–१९ को सङ्क्रमणलाई जितेर घर फर्कनेको संख्या २६६ रहेको तथा पछिल्लो समय दैनिक २५० का संख्यामा संक्रमण बढिरहेको तथ्यांकले पुष्टि गरेको छ । मुलुकमा अहिले कोरोना भाइरसबाट संक्रमितको संख्या दुई हजार ९९ पुगेको छ ।––रासस

Nepal news headlines | breaking news kathmandu | national news of nepal live