INDIA

नयाँ नक्सा सहितको संविधान संसोधन पछि नेपाल भारतबीचको समस्याको समाधान थप जटिल हुनेछ: पूर्व भारतीय राजदूत रे

नयाँ दिल्ली, जुन १२

नेपालकालागि पूर्व राजदूत रन्जीत रेले नेपालमा पछिल्लो विकसित घटना क्रमले नेपाल भारतबीचको समस्या समाधान थप जटिल बनाएको बताएका छन् । भारतीय एक च्यानलसँगको भिडियो अन्तर्वार्ता क्रममा पूर्व राजदूत रेले नयाँ नक्सा सहितको संविधान संसोधनको घटनाक्रमलाइ इगिंत गदैं विवादित भुमिलाइ नक्सामा समेटेर संविधान संसोधन गरिसकेपछि कालान्तरमा यसलाइ फर्काउन निकै गाह्रो हुने बताए ।

उनले भने, ‘एक पटक संसोधन भइसकेपछि यसलाइ फर्काउन निकै गाह्रो छ । किनकी आगामी दिनमा आउने सरकारले यस विषयमा के का आधारमा कुराकानी गर्छन । भोलिका दिनमा भारतले यो क्षेत्र हाम्रो हो भनेर प्रमाणित गरेमा के नेपालले फिर्ता गर्न सक्छ । किनकी त्यतिवेला विपक्षमा हुने राजनीतिक पार्टीले राष्ट्रवादको कुरा उठाउन सक्छ । त्यसैले संविधान संसोधनको यो विकसित घटनाक्रमले समस्याको समाधान थप जटिल बनाएको छ ।’

लिम्पियाधुरा, लिपुलेक,कालापानीलाइ समेटेर नयाँ नक्सा संसदबाट पारित भएर संविधान संसोधनको पर्खाइमा छ । नेपालका प्रधानमन्त्री के.पी शर्मा ओलीले नेपाली काँग्रेस लगायतका सबै विपक्षि दलहरुको समर्थन सहित संसदमा भारतसँग जसरी भएपनि आफ्नो भुमि फिर्ता ल्याउने दाबी गरिरहेका छन् । यसकालागि भारतसँग वार्ताको लागि ताकेदा गरिरहेको पनि सरकारले बताउँदै आएको छ । नेपालले एकतर्फी रुपमा नक्सा जारीगरेपछि भारत भने वार्ता गर्ने मुडमा देखिएको छैन् ।

विहिबारको नियमित पत्रकार सम्मेलनमा विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता अनुराग श्रीवास्तव समक्ष नेपाल भारतबीचको पछिल्लो विकसित घटनाक्रम सीमा विवाद र द्धिपक्षिय वार्ताको मिति लगायतका बारे सोधिएको १३ प्रश्नमा प्रवक्ता श्रीवास्तवले  पुरानै जवाफ दोहरयाएका छन् । उनले सीमाको विषयमा भारतको पुरानै स्ट्याण्ड कायम रहेको भन्दै भने,’ हामीले पहिले नै यो मुद्दामा आफनो स्थिति स्पष्ट पारिसकेका छौ । हामी नेपालसँगको सभ्य,साँस्कृतिक र मैत्री सम्बन्धको गहिराइलाइ कदर गर्दर्छौ । पछिल्ला वर्षहरुमा हामीले नेपालमा मानवीय विकास र कनेक्टिभिटि सम्बन्धी परियोजनाहरुमा ध्यान केन्द्रित गरेका छौं ।’ यसभन्दा बाहेक उनले अरु केहि बोलेनन । यसले पनि भारत वार्ताको मुडमा नरहेको बुझिएको छ ।

यता पूर्व राजदूत रेको भनाइले पनि यस्तै संकेत दिएको देखिन्छ । भारतीय प्रधानमन्त्रीले नै पहल थालेको भए हुन्थ्यो भन्ने अन्तवार्ताकारको एक प्रश्नमा उनले भने , अब यो मुद्दा एउटा हदबाट अगाडि बढिसकेको छ । एक दुइ महिना अगाडिको कुरा भएको भए भारतका प्रधानमन्त्रीले नेपालका प्रधानमन्त्रीसँग कुरा गर्न सक्नुहुन्थ्यो होला तर मलाइ लाग्दैन त्यसले पनि समस्याको समाधान निकाल्थ्यो । किनकी नेपालको प्रधानमन्त्रीले यो मुद्दालाइ अघि बढाउछु भनेर पहिले नै निर्णय गरिसकेका थिए । भारत विरोधी राष्ट्रवादको भावनाको मु्ददा भडकाउँदा उहाँको आफ्नो पाटीभित्रको स्थिति मजबुत हुन्थ्यो । अन्य मु्द्दाहरु कोविड १९ मा प्रभावकारी व्यवस्थापन गर्न नसकेको , आर्थिक विकास, भ्रष्टाचारका मुद्दाहरुको विरोध भइरहेको समयमा यो मुद्दा उठाएर इस्यु डाइभर्ट गरिदिइयो । त्यसैले मलाइ लाग्दैन कि कुनै उच्चस्तरिय कुराकानी भएको भए पनि प्रम ओलीजी यो मुद्दाबाट पछि हटनुहुन्थ्यो ।’

वार्ता हुने संभावना निकै कम रहेको  बताउँदै उनले वार्ताको विकल्प नरहेको पनि दोहरयाए । अहिलेको समयमा क्वाइट डिप्लोमेसी अपनाउनु पर्ने बताउँदै उनले भने, नेपाल भारतको मित्र मुलुक हो,छिमेकी मुलुक हो । नेपालको सम्बन्ध पाकिस्तानसँगको जस्तो होइन । सानो मुलुक छ हामबीच धेरैकुरामा समानता छ । त्यसैले हामीले संयमतापूर्वक यसको समाधान खोज्नुपर्छ । जहाँसम्म हाम्रो मिडिया र केहि राजनीतिक पार्टीहरुका भनाइहरु बाहिरिएका छन् । जसले परिस्थितिलाइ झन बिगार्ने दिशातिर लैजान्छ , अहिलेको समयमा सबैभन्दा जरुरी कदम भनेको ‘क्वाइट डिप्लोमेसी’ हो । यो काम गर्ने समय हो । अनौपचारिक च्यानल अथवा अन्य च्यानलहरुबाट काम गर्ने समय हो । हामीले पनि यस्तो वक्तव्य दिनहुँदैन जसले नेपाल चिढियोस र मलाइ लाग्छ नेपालले पनि त्यस्तो गर्न हुँदैन ।

प्रम ओलीले संसदमा दिएको भारतको भाइरस चीनको भन्दा पनि ठूलो ,सत्यमेव जयते हो कि सिंह्मय जयते जस्ता भाषणमा कुनै पनि विपक्षि राजनीतिक पार्टीहरुले मुख्यत नेपाली काँग्रस तथा मधेसवादी दलहरुले समेत कुनै टिप्पणी नगरेकोमा अचम्मित भएको बताउँदै उनले भारतले आगामी दिनमा नेपालका हरेक तप्कासँगको सम्बन्धलाइ घनिभुत बनाउन पहल गर्नुपर्ने उल्लेख गरे । उनले भने,‘भारतले नेपालको हरेक तप्कासँग आफनो सम्बन्ध घनिभुत बनाउनु जरुरी छ । राजनीति पाटी ,नागरिक,मिडिया ,युवा नेता सबैसँग सम्बन्ध निकै अगाडि पुरयाउनुपर्छ । यस्तो परिस्थिति आउँदा कसैले पनि भारतको पक्षमा बोल्ने अवस्था नआउनु भारतकोलागि राम्रो होइन । ’

उनले नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा चीनको भुमिकाबारे प्रष्टयाउँदै भने, चीनको भुमिका नेपालमा तीब्र गतिमा बढेको छ । कनेक्टिभिटी परियोजना अथवा रेलमार्गमा मात्र नभएर नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा समेत चीनको भुमिका निकै बढेको छ । दुइ पार्टीबीचको (एमाले र माओवादी) एकतामा होस अथवा पछिल्लो समय ओलीजीलाइ पार्टीमा आन्तरिक राजनीतिमा समस्या भएको बेला होस , चीनको राजदूतले मध्यस्तकर्ताले भुमिका खेलेको छ । त्यसैले यसबाट के स्पष्ट हुन्छ भने नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा चीनको भुमिका निकै बढेको छ ।

भारतमा एकैदिनमा झण्डै ११ हजार संक्रमित, ३९६ को मृत्यु

भारतमा हाल दैनिक दुई लाख कोभिड–१९ नमूना परीक्षण गर्ने क्षमता रहेको आईसीएमआरको भनाइ

उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्रीलाइ संसदबाट प्रम ओलीको कडा जवाफ, ‘नेपाल हेपिन तयार छैन,योगी जीलाइ स्मरण गराउन चाहन्छु,’

काठमाडौं, जुन १०

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतको उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री आदित्यनाथ योगीले नेपाललाई धम्क्याउन खोजेको हो भने त्यो उचित नभएको बताएका छन् । प्रतिनिधिसभाको बुधबारको बैठकमा सांसद प्रेम सुवालले मुख्यमन्त्री योगीले नेपालले सीमा निर्धारण गर्दा परिणामबारे सोच्नुपर्ने र तिब्बतले गरेको गल्ती सम्झनुपर्ने धम्की किन दिए भनी माँगेको स्पष्टीकरणको जवाफ दिदै उनले यस्तो बताएका हुन ।

मुख्यमन्त्री आदित्यनाथले गत जुन ३ मा भारतीय स्वतन्त्र समाचार संस्था इण्डो एशियन न्यूज सर्भिस (आइएएनएस) लाइ दिएको विशेष अन्तवार्ताका क्रममा नेपालले तिब्बतको जस्तो गल्ती गर्न नहुने भन्दै सुझाव दिएका थिए । उनले नेपाल र भारत दुइ राजनीतिक संस्था भएपनि एक आत्मा भएको टिप्पणी गर्दै भनेका थिए । “दुई देशबीच सांस्कृतिक, ऐतिहासिक र पौराणिक सम्बन्ध छ जुन धेरै शताब्दीयौंदेखि भएको थियो र नेपालले यो याद गर्नुपर्दछ,“ आदित्यनाथको सो भनाइ नेपालमा धम्कीपूर्ण चेतावनीको रुपमा निकै आलोचित भएको थियो । त्यस्तो धम्कीबारे सांसद सुवालले स्पष्टिकरण मांगेका थिए ।

योगी आदित्यनाथ केन्द्रिय सरकारको निर्णायक व्यक्ति नभएको भन्दै प्रधानमन्त्री ओलीले स्पष्टिकरणमा थपे, “यदि त्यसरी बोलेको हो भने त्यो जायज होइन, नेपाललाई धम्क्याउन खोज्नुभएको हो भने त्यो उचित होइन, उहाँ भारतको केन्द्रीय सरकारको निर्णायक व्यक्ति पनि होइन, तैपनि मुख्यमन्त्रीका हिसाबले पनि बोलेको भए त्यो नबोलिनु पथ्र्याे ।”

यसलाइ नेपालको अवहेलनाको रुपमा लिइने बताउँदै ओलीले भने, ‘त्यसरी बोलेको भए त्यो आलोच्य र निन्दनीय विषय हो, त्यस्तो कुरालाई हामी नेपालमाथि अवहेलनाको रुपमा बुझ्छाँ।’

‘नेपाल हेपिन तयार छैन र हेपिन मान्दैन,योगीजीलाइ स्मरण गराउन चाहन्छु,’ प्रधानमन्त्री ओलीले थपे ।

भारतमा एकैदिनमा झण्डै १० हजार संक्रमित, २७९ को मृत्यु

काठमाडौं,जुन १०

भारतमा कोरोनाभाइरसका कारण एकैदिनमा झण्डै दश हजार जना संक्रमित भएका छन् । सरकारी अधिकारीहरुले बुधबार दिएको जानकारीअनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा भारतमा ९ हजार ९८५ जना संक्रमित भएको पुष्टि भएको हो ।

योसँगै भारतमा कुल संक्रमितको संख्या दुई लाख ७६ हजार ५८३ पुगेको पनि स्वास्थ्य अधिकारीहरुले जानकारी दिएका छन् । भारतको केन्द्रीय स्वास्थ्य तथा परिवार कल्याण मन्त्रालयले पछिल्लो २४ घण्टामा २७९ जनाको मृत्यु भएको जनाएको छ । योसँगै भारतमा अहिलेसम्म कोरोनाका कारण मृत्यु भएकाहरुको संख्या ७ हजार ७४५ पुगेको छ ।

भारतमा अहिले पनि एक लाख ३३ हजार ६३२ जना संक्रमित अवस्थामै रहेका छन् भने सङ्क्रमण मुक्त भएकाहरुको संख्या एक लाख ३५ हजार २०५ रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।कोरानाभाइरसको संक्रमण भारतमा सवैभन्दा धेरै महाराष्ट्र प्रदेशमा देखिदै आएको छ । महाराष्ट्रमा मात्रै बुधबारसम्म ९० हजार ७८७ जना सङ्क्रमित भएका छन् ।

दोस्रो धेरै संक्रमित भएको तमिलनाडु प्रदेशमा भने ३४ हजार ९१४ जना सङ्क्रमित रहेका छन् । मेडिकल रिसर्च परिषद्का अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा भारतमा एक लाख ४५ हजार २१६ जनाको कोरोना परिक्षण गरिएको छ । भारतमा अहिलेसम्म ५० लाख ६१ हजार ३३२ जनाको कोरोना परिक्षण गरिएको छ ।

दिल्लीका मुख्यमन्त्री केजरीवाल कोरोना संक्रमित छैनन

नयाँ दिल्ली,जुन ८

नयाँ दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालको कोरोना जाँचको रिपोर्ट निगेटिभ आएको छ । सामान्य ज्वरो तथा घाँटीमा असजिलो भएपछि सोमबार सेल्फ क्वारेन्टाइनमा बसेका केजरीवालको मंगलबार कोरोना भाइरस परीक्षण गरिएको थियो । आम आदमी पार्टीका अनुसार सामान्य ज्वरो आएको तथा खोकी लागेको हुनाले केजरीवाल सेल्फ क्वारेन्टाइनमा बसेका हुन् । केजरीवालले आफ्ना सबै मिटिंग रद्द गरेका थिए ।

मुख्यमन्त्री केजरीवाल आइतबार दिउँसोदेखि अस्वस्थ्य थिए । यसपछि उनले कसैसँग पनि भेट गरेनन । ५१ वर्षीय केजरीवाल दिल्ली स्थित आफ्नो सरकारी निवासमा सेल्फ क्वारेन्टाइनमा बसेका थिए ।
आइतबार मुख्यमन्त्रीले डिजिटल प्रेस कन्फरेन्स गर्दै दिल्लीबासीहरुका लागि अस्पतालमा बेड आरक्षणको नीति घोषणा गरेका थिए ।

कोरोना भाइरस बिरामी तथा शंकास्पदहरुकालागि अस्पतालमा बेड उपलब्ध नभइरहेको गुनासो बढन लागेपछि केजरीवालले दिल्ली सरकारद्धारा संचालित अस्पताल तथा केहि नीजि अस्पतालमा राजधानीवासीहरुको मात्र स्वास्थ्य जाँच गरिने नीति घोषणा गरेका थिए । तर दिल्लीका उपराज्यपाल अनिल बैजलले केजरीवाल सरकारको यो फैसला पल्टाइदिएका थिए । उनले दिल्लीका अस्पतालमा अन्य राज्यका बिरामीहरुको पनि उपचार हुनुपर्छ भन्ने आदेश दिएका थिए ।

संविधान संशोधन विधेयक स्वीकृत

‘नक्सा जारीपछि भारतसँगको वार्तामा नेपाल बलियो’

काठमाडौं,जुन ९

प्रतिनिधिसभाका सदस्यहरुले नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सीमासहितको नयाँ नक्सा जारी हुनुले छिमेकी भारतसँगको कूटनीतिक वार्तामा नेपाली पक्ष बलियो हुने बताएका छन् । प्रतिनिधिसभाको मंगलबारको बैठकमा नेपालको संविधान (दोस्रो संंशोधन) विधेयक, २०७७ माथिको सैद्धान्तिक छलफलमा उनीहरुले लामो समयदेखि थाती रहेको सीमा मुद्दालाई किनारा लगाउने क्रममा नयाँ नक्सा जारी गरी संधिवान संशोधन प्रस्ताव ल्याउने आँट गरेकोमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र उनका मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरुको प्रशंसा गरिएको थियो ।

विगतमा राष्ट्रिय स्वाधीनता र सार्वभौमिकताको रक्षाका लागि भएका सकारात्मक प्रयासको पनि सांसदहरुले स्मरण गर्दै संशोधन पारित भएका दिन मुलुकमा दीपावली गर्न आग्रह गरे । सो विधेयकमा विचार गरियोस् भनी मंगलबारको बैठकमा कानून, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री डा शिवमाया तुम्बाहाङ्फले प्रस्ताव प्रस्तुत गरेका थिए ।

बैठकमा नेपाली काँग्रेसका डा. प्रदीप गिरीले जमीन हाम्रो हो भन्नेमा बहस गर्न पर्दैन तर पर्याप्त गृहकार्य गरेर भूमि फिर्ता ल्याउन आग्रह गरे । नेकपाका महेश बस्नेतले नेपालको नयाँ नक्साबारेको संशोधनमा अन्य विषय नजोड्न आग्रह गर्दै मिचिएको भूमि ल्याउन सरकारले पहल गरोस् भने ।

नेकपाका गोकुलप्रसाद बाँस्कोटाले मुलुक अहिले नयाँ इतिहास निर्माण गर्ने क्रममा रहेको बताउँदै नेपाल सुगौली सन्धिले निर्धारण गरेको सीमा कटेर पश्चिम गएको नभई भारत आफैँ सम्झौता नाघेर आएपछि उत्पन्न भएको सीमा विवाद नक्कली विवाद हो भने । नेकपाका अञ्जना विसङ्खेले भारतीय सेना कुन विधिबाट हटाउन सक्छौँ, त्यसतर्फ सबै एकबद्ध भएर लाग्नुपर्नेमा जोड दिए ।

नेपाली काँग्रेसका दिलेन्द्रप्रसाद बडूले यो विधेयकमाथिको छलफल प्रारम्भ हुनु राष्ट्रका लागि महत्वपूर्ण पाइला भएको बताए । उनले सन् १८१६ को सुगौली सन्धिअनुसारको नेपालको स्वामित्व ग्रहण गर्ने विषय ऐतिहासिक भएको बताए । सोही पार्टीका भीमसेनदास प्रधानले प्रधानमन्त्री ओलीलाई मिचिएको भूमि फिर्ता ल्याउने अवसर प्राप्त भएको र उनको राष्ट्रवादको पहिचानको परीक्षणका रुपमा आफूले लिएको बताए । उनले भारतले हाम्रो जमीनबाट बाटो बनाएर उद्घाटन गर्ने अनि वार्ता पनि गर्छु भन्नुले स्थिति अझै पनि जटिल रहेको उल्लेख गरे । उनले अभूतपूर्व एकताका बीच नयाँ र कठिन यात्राको प्रारम्भमा वार्ताको टेबलमा राख्ने विषय भनेको सन् १८१६ को सहमति मान्ने कि नमान्ने भन्ने नै हो भने ।

नेकपाका भूमि त्रिपाठीले कूटनीतिक वार्ताका लागि नक्सा बलियो आधार हुने टिप्पणी गरे । नेकपाका लालबाबु पण्डितले भारत सरकार वार्तामा नआएमा तीन महिनाको चेतावनी दिई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चसहित सुरक्षात्मक स्थितिलाई बलियो भएर प्रस्तुत हुनुपर्ने बताए । नेकपाका विमला विक, विशाल भट्टराई, मनकुमारी जिसी, राजेन्द्र गौतम, सोमप्रसाद पाण्डे, रामकुमारी झाँक्री, गणेशसिंह ठगुन्ना र झपटबहादुर रावलले पनि समर्थनमा धारणा व्यक्त गरे ।

नेकपाकै मेटमणि चौधरी, जुलीकुमारी महतो, घनश्याम खतिवडा रेखाकुमारी झा, लीलानाथ श्रेष्ठ, मोहन वानिया, शेरबहादुर तामाङ, नरबहादुर धामी, महेश्वरजङ गहतराज, टेकबहादुर बस्नेत, दीपकप्रकाश भट्ट, निरादेवी जैरी, पवित्राकुमारी निरौला, सुजिता शाक्य, नारायणप्रसाद मरासैनी, तीलबहादुर महत लालबहादुर थापा, राधाकुमारी ज्ञवाली, हरिराज अधिकारी, यज्ञराज सुनुवार, नारदमुनि राना, निरुदेवी पाल, कृष्णबहादुर राई, खेमप्रसाद लोहनी, जीवनराम श्रेष्ठ, यज्ञबहादुर बोगटी, शान्तिमाया पाख्रिन, पार्वतीकुमारी विशुन्के र सुरेशचन्द दासले पनि सो छलफलमा भाग लिएका थिए ।

यस्तै नेपाली काँग्रेसका पार्वता डिसी चौधरी, सञ्जयकुमार गौतम, भरतकुमार शाह, राजेन्द्र केसी, लक्ष्मी परियार, प्रकाश रसाइली, पदमनारायण चौधरी, दिव्यमणि राजभण्डारीले संशोधनका पक्षमा धारणा व्यक्त गरेका थिए । –रासस

भारतले ऐतिहासिक तथ्यहरुलाइ स्वीकार गरिदियो भने समस्या समाधान हुन्छ,वार्ताकालागि भारतलाइ ताकेदा गरिरहेका छौं : मन्त्री ज्ञवाली

काठमाडौ,जुन ९

परराष्ट्रमन्त्री प्रदिप ज्ञवालीले लिम्पियाधुरा,लिपुलेक तथा कालापानी सीमा विवादमा भारतले ऐतिहासिक तथ्यहरुलाइ स्वीकार गरिदियो भने सजिलै समस्या समाधान हुने बताएका छन् । प्रतिनिधि सभाको मंगलबारको बैठकमा विनियोजन विधेयक २०७७ माथि भएको छलफलका क्रममा नेपाली कांग्रेसका नेता डा नारायण खडकाले प्रतिकुल परिस्थितिमा पनि भारत र चीनबीच वार्ता हुन सक्ने तर नेपाल सँग किन नहुन सक्ने भन्ने उठाएको प्रश्नको जवाफ दिदै मन्त्री ज्ञवालीले भने, ‘हामी पनि अलिअलि अचम्मित पनि भएका छौं । त्यस्तो तनावका बीचमा झण्डैझण्डै धकेलाधकेलको अवस्थालाई सामान्यीकरण गर्दै वार्ता हुन सक्छ भने नेपालसँग नहुनुपर्ने कुनै कारण छैन् । त्यसैले हामी छिटो गरौं भनेर निरन्तर ताकेता गरिराखेका छौं । मलाई विश्वास छ वार्ता हुन्छ हामी आशावादी छौं । वार्ताबाटै समस्या समाधान हुन्छ भन्ने विश्वास भएको हुनाले अहिले हामी अरु विकल्पहरुमा सोच बनाइरहेका छैनौं । बनाउन जरुरी छ जस्तो पनि मलाई लाग्दैन् ।’

उनले नेपालले अतिरिक्त भौगोलिक आकांक्षा पालेको नभई पराजित भएर खुम्चिएको सुगौलि सन्धीको सीमा भित्रको भूभागमा हक कायम गर्न खोजेको स्पस्ट पारे । भारतले विगतका दस्तावेजमा छापिएको पछिल्लो नक्सा अनुरुपको कालीनदीलाइ नेपालको सीमाना भनेर नमान्नुपर्ने कुनै कारण नदेखेको उनले स्पष्ट पारे ।

मन्त्री ज्ञवालीले भने, ‘सबै तथ्यहरुले त्यही कुरा भन्छन्, नोभेन्बर २ सम्म छापिएको नक्सामा पनि लिम्पियाधुराबाट आउने नदीको नाम कालीनदी थियो भने हामीले त्यही काली नदी हो कि हाम्रो सीमाना भन्न खोजेको कुरालाइ उहाँहरुले नमान्नुपर्ने कुनै कारण छैन । केहि अप्ठेयाराहरु होलान त्यसलाइ हामी छलफलमा कुरा गरौला तर ऐतिहासिक तथ्यरुलाइ उहाँहरुले स्वीकार गरिदिनुभयो भने यो समाधानमा कुनै गाह्रो छैन्।

कुटनीतिक माध्यमबाट धेरै जटिल समस्याहरु समाधान भएका छन भने यसलाइ पनि समाधान गर्न सकिनेमा आफू आशावादी भएको परराष्ट्र मन्त्रीले बताए ।

मन्त्री ज्ञवालीले सीमा सुरक्षाको सम्बन्धमा सरकारले काम अगाडि बढाइसकेको जानकारी समेत दिए । उनले नेपाल–भारत सिमानामा रहेका स्तम्भको पुनस्र्थापना, निर्माण र मर्मत गर्ने काम भइराखेको जानकारी दिए ।

उनले नेपाल–भारत सिमानामा रहेका ८ हजार ५ सय ५३ सीमा स्तम्भ मध्ये ८ हजार ५ सय ५३ सीमा मध्ये २ हजार ३५ वटाको निर्माण भएको र १ हजार ६ सय ९८ वटाको मर्मत भएको जानकारी दिए । उनले अन्य सीमा स्तम्भ पनि मर्मत र निर्माण गर्नेकार्यमा सरकार केन्द्रीत भएको बताए ।

यस्तै दशगजा अतिक्रमण र क्रसबोर्डर होल्ड्रिको लगत तयार गर्ने लगायतका प्राविधिक काम सम्मपन्न गर्न बाउन्ड्री वर्किङ ग्रुपले काम गरिरहेको समेत मन्त्री ज्ञवालीले बताए । उनले बोर्डर पोष्टहरुको संख्या बढाउने सांसदहरुले दिएको सुझावमा सरकारको ध्यान गएको समेत बताए ।

नेपालसँग तत्काल वार्ता थाल्न भारतका पूर्व विदेशमन्त्री सिन्हाको जोड

नयाँ दिल्ली,जुन ९

भारतका पूर्व बाह्य मामिलामन्त्री यशवत सिन्हाले नेपालसँग तत्काल वार्ता गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । अङ्ग्रेजी दैनिक दि हिन्दूमा मंगलबार प्रकाशित टिप्पणीमा उनले भारत र नेपालबीचको शान्ति र मैत्रीमा आँच पुग्ने गतिविधिको अन्त्यका लागि रचनात्मक संवादमा विश्वास राखेर सहानुभूतिका साथ वार्ता गर्नुपर्ने अपरिहार्यतालाई औँलयाएका छन् ।

सिन्हा र नीति विश्लेषक एवं स्तम्भकार अतुल ठाकुरका नाममा प्रकाशित टिप्पणीमा सहज र असहज अवस्थामा भारत र नेपाल साथसाथै रहनुपर्छ, कूटनीतिक वार्ता जतिसक्दो चाँडो पुनः प्रारम्भ हुनुपर्छ भनिएको छ ।

नयाँदिल्ली र काठमाडौँस्थित दुवै देशका दूतावासलाई स्वतन्त्रपूर्वक कार्यसम्पादन गर्न दिनुपर्ने तथा २०७२ सालको जस्तो परिस्थिति कुनै पनि हालतमा दोहोरिन नहुने टिप्पणीमा उल्लेख गरिएको छ ।
“कोभिड–१९ को सङ्कटकाल भनेर भारत वार्ताबाट पन्छिन मिल्दैन, बाह्य मामिला मन्त्रालयको पछिल्लो वक्तव्य व्यवहारमा रुपान्तरण हुनुपर्छ, रचनात्मक वार्ताको माध्यमबाट विश्वास र भरोसालाई पुनःस्थापना गर्नैपर्छ”, टिप्पणीमा भनिएको छ ।

महामारीको समय छिमेकसँग शत्रुतापूर्ण व्यवहार गर्ने बेला नभएको, वर्तमान समयमा दक्षिण एशियामा सुदृढ क्षेत्रीय र उपक्षेत्रीय सहयोगलाई गति दिने नेतृत्व भारतले गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।

“भारत र नेपालको सम्बन्ध वर्तमान सरकार र कूटनीतिभन्दा अधिक महत्वयुक्त छ, सभ्यताकालदेखिको साझा सामाजिक, सांस्कृतिक र आर्थिक सम्बन्धका कारण दुवै राष्ट्रबीचको अन्योन्याश्रित सम्बन्ध सरकारबीचको मात्र होइन, भारतलाई सुरक्षित राख्ने युद्धकौशलमा उत्कृष्ट गोर्खा राइफल नेपालीबिना अपूर्ण हुन्छ, त्यसैले पारस्परिक द्वन्द्वको कुनै स्थान छैन, भारतको स्वतन्त्रता सङ्ग्राममा पनि नेपाली जनता लडेका थिए”, टिप्पणीमा उल्लेख गरिएको छ ।

link :

https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/resume-dialogue-with-nepal-now/article31781370.ece
https://twitter.com/YashwantSinha/status/1270315368586702851
Nepal news headlines | breaking news kathmandu | national news of nepal live