HEALTH

चीनमा रहेका नेपालीलाई शनिबार स्वदेश ल्याउने

काठमाडौं
१३ फरबरी २०२०

सरकारले आगामी शनिबार चीनको हुवेई प्रान्तबाट स्वदेश फर्कन चाहने नेपालीलाई ल्याउने भएको छ । हुवेई प्रान्तको विभिन्न शहरबाट नेपाल फर्कन चाहेका विद्यार्थीलाई लिन नेपाल वायुसेवा निगम(नेपाल एयरलायन्स) निगमको वाइडबडी(ए–३३०) जहाज शनिबार अपरान्ह चीन पठाउन लागिएको हो । चीनको वुहानमा रहेका नेपाली लिन शनिबार अपरान्ह २ः४५ बजे निगमको वाइडबडी जहाज चीन उड्नेछ । उक्त जहाज नेपाली लिएर फागुन ४ गते बिहान २ः१५ बजे त्रिभुवन अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गर्नेछ ।

स्वदेश फर्कन चाहने नेपालीलाई निगमको जहाजमार्फत ल्याउने व्यवस्था मिलाइएको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सचिव केदारबहादुर अधिकारीले राससलाई जानकारी दिए । निगमको अध्यक्ष समेत रहेका अधिकारीले निगमको वाइडबडी जहाज फागुन ३ गते चीन पठाउने निर्णय गरी आवश्यक तयारी समेत भइरहेको बताए ।

विमानस्थलमा अवतरण गरेपछि जहाजलाई ४८ घण्टासम्म अन्य ठाउँमा उडान गर्न मिल्नेछैन । निगमका प्रवक्ता अर्चना खड्काले बजारमा हल्ला भएजस्तो निगमका पाइलट चीन जान मानेनन् भन्ने समाचारमा कुनै सत्यता नरहेको भन्दै जहाजका सबै कर्मचारी इमान्दारीपूर्वक सेवामा खटिने बताइन ।

सचिव अधिकारीले पनि सरकारले गरेको निर्णयमा राष्ट्रसेवक कर्मचारीले पनि इमान्दारितापूर्वक भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने दायित्व भएको उल्लेख गरे । बुहान जाने टोलीमा तीन विमान चालक, छ क्याबिन क्रु, दुई इञ्जिनीयर, १–१ जना फ्लाइट डिस्प्याचर र लोडमास्टरसहित नेपाली सेनाका चारजना चिकित्सक रहने जनाइएको छ ।

हुवेई प्रान्तको विभिन्न शहरमा रहेका नेपाली विद्यार्थीलाई वुहानमा भेला गरिनेछ । चीनबाट ल्याइने विद्यार्थीलाई क्वारेन्टाइनमा राखिनेछ । त्यसका लागि भक्तपुरको खरिपाटीस्थित नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको दुईटा भवन तयारी अवस्थामा राखिएको छ । वुहानमा अधिकांश अध्ययनका लागि गएका नेपाली छन् ।

चीनको हुवेइ प्रान्तको वुहानलगायत शहरबाट १८० नेपालीले स्वदेश फर्कन लागि त्यहाँस्थित नेपाली दूतावासमा निवेदन दिएका छन् । चीनको वुहान प्रान्तमा सन् २०१९ डिसेम्बर ३१ मा पहिलोपटक कोरोना भाइरस पत्ता लागेको थियो । अहिले चीनको २२ प्रान्त तथा विश्वका २३ मुलुकमा कोरोना भाइरस फैलिसकेको विभिन्न मुलुकहरुले जनाएका छन् ।

चीनबाट ल्याइएका नेपालीलाई यहाँ १४ दिनसम्म परीक्षणमा राखिनेछ । कोरोना भाइरस नदेखिएपछि सार्वजनिक भेटघाटका लागि जान दिइनेछ । सरकारले उक्त भाइरस संक्रमणका लागि तीन अस्पतालमा ४३ शैयासको व्यवस्था गरेको छ । पोखरा, चितवन र भैरहवामा ‘हेल्थ डेक्स’को व्यवस्था गरिएको छ । रसुवा र तातोपानी नाकालाई सम्भावित जोखिममा राखेर काम भइरहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ ।–––रासस

नेपाल–भारत सीमानाका क्षेत्रमा कोरोना सहायता कक्ष

३ फेब्रुअरी २०२०

जिल्ला प्रशासन कार्यालय रुपन्देहीले चीनबाट फैलिँदै गएको कोरोना भाइरसको जोखिम मध्यनजर गर्दै नेपाल भारत सीमा क्षेत्रमा सतर्कता अपनाउन जनस्वास्थ्य कार्यालयलाई निर्देशन दिएको छ ।

भारतसँगको खुला सीमा भएकाले भारतबाट आउने पर्यटकलाई नेपालका स्वास्थ्यकर्मीले निगरानी बढाउन निर्देशन दिएपछि सो क्षेत्रमा स्वास्थ्य जाँचमा कडाइ गरिएको हो । स्थलमार्ग हुँदै सबैभन्दा बढी पर्यटक भित्रिने बेलहिया नाकामा प्रशासनको निर्देशनपछि कोरोनाबारे जाँच तथा यसको सचेतना सहायता कक्ष स्थापना गरिएको रुपन्देहीका सहायक प्रजिअ भरत शर्माले जानकारी दिए ।

सहायता कक्षमा भारतबाट आउने पर्यटकलाई परामर्श दिने र शङ्का लागेमा नजीकको अस्पतालमा पठाउने गरिएको जनस्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । सहायता कक्ष बिहान ७ देखि साँझ ८ बजेसम्म सञ्चालन गरिनेछ ।

त्यसै गरि  बाँकेस्थित नेपाल–भारत सीमानाका जमुनाहामा ‘हेल्थ डेस्क’ आइतबारदेखि सञ्चालनमा ल्याइएको छ ।

सो सीमानाका हुँदै नेपाल भित्रिनेमा सो भाइरसको सङ्क्रमण भए नभएको जाँच गरिने नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख डिल्लीराज पोखरेलले जानकारी दिए ।

डेस्कमा दुई जना स्वास्थ्यकर्मी खटाइएको छ । विशेष गरी डेस्कले ज्वरो आएका, रुघाखोकी लागेका र शङ्कास्पदको स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने छ । यसका लागि दुईवटा इन्फारेड थर्मो्मिटर प्रयोग गरिने जनाइएको छ ।–रासस

अपोलो अस्पतालले गर्यो जटिल ट्यूमरको सफलता पूर्वक शल्यक्रिया

एनआईबि संवाददाता, नयाँ दिल्ली

नयाँ दिल्लीस्थित अपोलो अस्पतालले मस्तिष्क र मेरुदण्ढमा फैलिएको ट्यूमर (मेनिङजिआयोमा) को सफलता पूर्वक शल्यक्रिया गरेको छ। ४८ वर्षिय श्रेष्ठ थर भएका पुरुषको मेनिङजिआयोमा को शल्यक्रिया सफलता पूर्वक गरेको अस्पतालले जनाएको छ।

अपोलो अस्पतालका वशिष्ठ न्यूरोसर्जन प्रणव कुमारको नेतृत्वको टोलीले स्थायी ठेगाना नेपाल भएका श्रेष्ठको मस्तिष्क र मेरुदण्ढमा फैलिएको ट्यूमर सफलता पूर्वक निकालेको हो।

उपचारअघि श्रेष्ठको बानी व्यवहारमा परिर्वतन देखिनुका साथै शरिरको बाँया भाग कमजोर  पाइएको अस्पताले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा जनाइएको छ। काठमाडौँमा पनि ट्यूमरको उपचार गराएका उनलाई अपोलो अस्पतालमा एमआरआई गर्दा बाँया भागमा  ठूलो ट्यूमरमा देखिएपछि उपचार गरिएको बताइएको छ।

‘शल्यक्रिया जोखिमपूर्ण मात्रै होइन, गाह्रो पनि थियो’, अस्पतालले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘शल्यक्रियाको दौरान अधिक मात्रमा रक्तश्राव  हुने सम्भावना थियो र रक्तश्राव रोक्न नसक्दा बिरामीको ज्यानलाई खतरा थियो,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

काठमाडौँमा श्रेष्ठको ट्यूमरको उपचार भए पनि पूर्ण रुपमा ननिक्लिएपछि नयाँ दिल्लीस्थित अपोलो अस्पताल लगिएको थियो । ‘हामीले विरामीको ट्यूमर देख्ना साथ दोस्रो शल्यक्रिया गर्ने सल्लाह दिएका थियौँ, तर एक पटक शल्यक्रिया गरि सकेको परिवारले दोस्रो शल्यक्रिया गर्न अप्ठेरो मानेको थियो’, विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
शल्यक्रिया सम्बन्धि जानकारी दिँदै शल्यक्रियामा संलग्न वरिष्ठ न्यूरोर्सजन प्रणव कुमार भन्छन्, ‘काठमाडौँमा गरिएको शल्यक्रियाभन्दा सफल रुपमा हामीले श्रेष्ठको ट्यूमर पूर्ण रुपमा निकाल्यौँ। शल्यक्रियापछि उनलाई काठमाडौँमा जस्तो रेडियोथेरापी गर्नुपरेन र रक्तश्राव पनि कम भयो।’
श्रेष्ठको ट्यूमरको शल्यक्रिया गर्दा उनलाई रगत दिनु नपरेको पनि अस्पतालले जारी गरेको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ।

प्रचण्ड पत्नी सीता दाहाल पतञ्जली किन आइन ?

एनआईबि संवाददाता, नयाँ दिल्ली

आयुर्वेदिक उपचारकालागि हरिद्धार स्थित पतन्जली योगपीठ ल्याइएकी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ पत्नी सीता दाहाल काठमाडौं फकिसकेकि छिन् । पतन्जली योगपिठका अध्यक्ष तथा कार्यकारी प्रमुख आचार्य बालकृष्णका अनुसार दाहाललाइ केहि समयकोलागि औषधि दिएर फर्काइएको छ । आइतबार नै काठमाडौ फर्किएकी दाहाल लामो उपचारकालागि फेरि आउने आचार्यले एनआईबि संवाददातासँग बताए ।

शुक्रबार योगपिठ पुरयाइएकी दाहालको यति कम समयमा नै फर्किइन भन्ने एनआईबि संवाददाताको जिज्ञास आचार्यले भने, ‘ शुरुदेखि नै उहाँले मलाइ आफनो छोरा जस्तो मान्नुहुन्छ । त्यसैले उहाँ मुख्य रुपमा मसँग भेटनकालागि आउनुभएको थियो । उहाँको इच्छा थियो मसँग भेटने । उहाँले आचार्यजी सँग भेटनुछ भनेको हुनाले नै परिवारका सदस्यले यहाँ लिएर आएका हुन् । भेटेर फर्किनुभएको छ । तत्कालकालागि हामीलाइ उचित लागेको औषधि उहाँलाइ दिएर पठाएका छौं । लामो उपचारकालािग फेरि आउछु भन्नुभएको छ ।’

पछिल्ला केही वर्षदेखि पार्किन्सन्स रोगबाट ग्रसित सीताको स्मरण शक्ति पनि क्रमिक रुपमा गुम्दै गएको छ । दाहालको रोग र उपचारका बारेको जिज्ञासामा आचार्यले भने,‘ उहाँको रोग सबैलाइ थाहा नै छ । जब अकस्मात कुनै दुर्घटना हुन्छ,स्वभाविक रुपमा मानिसलाइ झटका लाग्छ । त्यसले मस्तिष्कका कोषहरु क्षतिग्रस्त हुन्छन । छोराको अकस्मात र असामयिक भएको निधनले उहाँलाइ पनि ठूलो झटका लागेको छ । त्यही झटकाले उहाँलाइ थला पारेको हो।’
‘जहाँ सम्म उपचारको कुरा छ । त्यसकालागि लामो समय लाग्छ । उहाँले फेरि आउने भन्नुभएको छ । त्यतिबेला योजना बनाएर उपचार पद्धति अपनाउँछौं, आचार्यले भने ।

सीतालाई प्रोग्रेसिभ सुपरान्यूक्लियर पाल्सी ‘पी.एस.पी’ भएको चिकित्सकहरुले बताउँदै आएका छन् । यो समस्या भएका व्यक्तिहरुको मानसिक असन्तुलनका साथै हिँड्न,बोल्न र निल्न समस्या हुने गर्छ । दुइ वर्ष अघि अकस्मात निधन भएका छोरा प्रकाश दाहालको शोकपछि उनी यो रोगबाट ग्रसित छिन् ।

दाहालकी छोरी गंगा दाहालले गत शुक्रबार फेसबुकमा आमाको उपचारकालागि पतन्जली पुगेको जानकारी साझा गर्दै तस्वीर सार्वजानिक गरेकी थिइन ।

दाहाललाइ योगगुरु बाबा रामदेवसँग पनि भेट गराइएको थियो । दाहाल परिवारसँग पूर्वमन्त्री तथा नेकपा स्थायी समिती सदस्य मात्रिका यादव पनि उपचारकालागि नै पतन्जली पुगेका थिए ।

तस्वीर साभारः दाहाल पुत्री गंगा दाहालको फेसबुक

दाहाललाइ सामान्य अवस्थामा फर्काउन दाहाल परिवारले निकै प्रयत्न गर्दै आएको छ । उपचारका क्रममा सीतालाइ अत्याधुनिक चिकित्सकीय उपचारकालागि नयाँ दिल्ली, सिंगापुरदेखि अमेरिका सम्म पुरयाएको दाहाल परिवारले धार्मिक,आध्यात्मिक लगायतका मान्यताहरुलाइ पनि पछयाउँदै आएको छ । यसै क्रममा गत वर्ष सीताले तातोपानी कुण्डमा डुबुल्की मार्दैै गरेको तस्बिर पनि सार्वजनिक भएको थियो ।

प्रधानमन्त्री ओेलीको आत्मविश्वास उच्च

एनआईबि संवाददाता,काठमाडौं

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको स्वास्थ्यमा उल्लेखनीय सुधारको क्रम जारी रहेको छ । ‘प्रधानमन्त्री ओलीलाई मुखबाट आवश्यक ठोस खाना दिन थालिएको छ, पाचन राम्रो देखिएको छ’,उनकी नीजि चिकित्सक डा.दिव्यासिंह शाहले भनिन ।

महाराजगञ्जस्थित मनमोहन कार्डियोथोरासिक भास्कुलर एण्ड ट्रान्सप्लान्ट सेन्टरमा उपचार गराइरहेका प्रधानमन्त्री ओलीको स्वास्थ्य स्थितिबारे उपचारमा संलग्न चिकित्सकद्वारा संयुक्तरूपमा शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा निजी चिकित्सक डा शाहले सो जानकारी गराएकी हुन् ।

प्रधानमन्त्री ओलीको फिजिकल तथा बायोकेमिकल मापदण्ड समेत अपेक्षाकृत सुधार आएको उपचारमा संलग्न चिकित्सकले जनाएका छन् । बायोकेमिकल अन्तर्गत श्वास–प्रश्वास, रगत, पिसाब, रक्तचापलगायत अवस्था ठिक रहेको डा शाहले जानकारी गराइन् ।

“प्रधानमन्त्री ओली खतरामुक्त हुनुहुन्छ । तर, सघन उपचारकक्षमा रहनुभएको छ । विस्तारै हिँडडुल गर्न थाल्नुभएको छ । मिर्गाैलालगायत समग्र स्वास्थ्यमा सुधार आएको छ, उनले भनिन । ‘घाउको संक्रमणबाट जोगाउनकालागि मात्र प्रधानमन्त्रीलाइ सघन उपचारकक्षमा राखिएको शाहले जानकारी गराइन् ।

‘प्रधानमन्त्री ओलीको कन्फिडेन्स लेबल उच्च रहेको छ, उहाँ आत्तिनुभएको छैन । मलाई छिटो डिस्चार्ज गर्नुप¥यो भनिरहुनुभएको छ । उहाँको आत्मविश्वास गजबको छ ।’ उपचारमा संलग्न अर्का वरिष्ट चिकित्सक प्रा डा अरुण सायमीले भने । सायमी वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ हुन् ।

प्रम ओलीको स्वास्थ्यमा समस्या आएपछि यही मङ्सिर १० गते एपेन्डिसाइटिसको शल्यक्रिया गरिएको थियो । ‘शल्यक्रिया गरिएको एपेन्डिसाइटिसको घाउ विस्तारै निको हुँदै गएको छ । घाउले शरीरको अन्य भागमा सङ्क्रमण गरेको छैन ।

मिर्गाैला प्रत्यारोपण गरेका बिरामीको घाउ निको हुन समय लाग्छ । यही क्रममा सुधार भएमा अर्काे हप्ता प्रधानमन्त्रीलाई डिस्चार्ज गर्न सकिन्छ ।’ उपचारमा संलग्न प्रा डा रमेशसिंह भण्डारीले जानकारी गराए । भण्डारी कलेजो प्रत्यारोपणका विज्ञ हुन् ।

‘जति चाँडो घाउ निको भयो त्यति नै छिटाृ प्रम काममा फर्किन सक्ने चिकित्सकले बताए । अहिले चिकित्सकहरुले प्रधानमन्त्रीको समग्र स्वास्थ्यलाई विशेष निगरानी गर्दै उपचार गरिरहेका छन् । ‘शल्यक्रिया गरिएको घाउबाट संक्र्रमण हुन नदिन र मिर्गाैलाको कामलाई निगरानी गरिरहेका छौँ’, डा शाहले भनिन ।

चिकित्सकका अनुसार प्रत्यारोपण गरिएको मिर्गाैलबाट रक्तस्राव हुन नदिन डायलाइसिस गर्ने गरिन्छ । प्रधानमन्त्रीको मिर्गौलाको पुनः प्रत्यारोपणको कुरा आइरहेको छ नि ? भन्ने सञ्चारकर्मीको जिज्ञासामा निजी चिकित्सक डा शाहले प्रत्यारोण गर्ने समय र स्थान अथवा डायलासिसलाइ नै निरन्तरता दिने विषयमा उपयुक्त समयमा निर्णय गरिने बताइन । उनले भनिन, कुन समयमा कहाँ प्रत्यारोपण गर्ने अथवा डायलासिस जारी राख्ने भन्नेबारेमा उपयुक्त निर्णय लिन्छौँ । ’

दिल्लीमा जोर बिजोर प्रणाली लागु

एनआईबि संवाददाता,नयाँ दिल्ली

भारत सरकारले राष्ट्रिय राजधानी नयाँ दिल्लीमा सोमबार बिहान ८ बजेबाट यातायातका साधनमा जोर विजोर प्रणाली लागू गरेको छ । यातायातका साधनबाट निस्किने धुवाँ र अत्यधिक यातायातको चाप र आवागमनका कारण उडेको धुलोका कारण भारतको राजधानी दिल्लीमा वायु प्रदुषण भएको भन्दै राज्य सरकारको यो निर्णय आएको हो ।

सोमबारबाट जोर नम्बरका सवारी साधन मात्र चलाउन राज्य सरकारले अनुरोध गरेको छ ।दिल्लीमा विगत केही समयदेखि वायुमा निकै प्रदुषण देखिएको भन्दै स्थानीय सञ्चारमाध्यमले समाचार सम्प्रेषण पश्चात दबाब बढेपछि दिल्ली सरकारले प्रदुषण रोक्न पहल थालेको हो ।

दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालले सरकारले थालेको पहलमा सहयोग गर्न र यातायातमा जोरविजोर प्रणाली लागू गर्न नागरिकहरूसँग आग्रह गरेका छन् ।
राष्ट्रिय राजधानीमा प्रदुषण बढेकोले यसमा योगदान पु¥याउन निजी सवारी साधन (कार) प्रयोगकर्तालाई पनि ‘कारपुलिङ’ गर्न पनि मुख्यमन्त्रीले अनुरोध गरेका छन् ।

केजरीवालले ट्वीटरबाट समेत जोर बिजोर प्रणाली लागु भएको जानकारी सार्वजानिक गरेका छन् । उनले आफ्ना बालबालिका र परिवारको स्वास्थ्यका लागि नियमलाई पालना गर्न समेत अनुरोध गरेका छन् ।
दिल्लीमा सरकारले घोषणा गरेको यो कार्यक्रम आगामी दश दिन (नोभेम्बर १४) सम्म लागू गरिने छ । तर यो नियम नोभेम्बर १० आइतबारका लागि भने मान्य नहुने बताइएको छ । भारतमा आइतबार साप्ताहिक विदा दिइने भएको र विदाका दिन सवारी साधनको चाप कम हुने हुनाले सो दिन यो नियम लागू नहुने बताइएको छ ।

केजरीवालले गत अक्टोबर १७ मा गरेको घोषणाअनुसार सोमबारदेखि जोरविजोर प्रणाली लागू भएको हो । यो नियम मोटरसाइकल, सार्वजनिक बस तथा अन्य ढुवानीका साधन तथा आपतकालिन सेवामा भने लागू हुनेछैन । महिलाले चलाउने गाडीलाई पनि नियम लागू नहुने बताइएको छ ।

पछिल्लो तीन चार दिनदेखि प्रदुषणका कारण दिल्ली लगायत आसपासको क्षेत्रको वातावरण धुवाँमिश्रित बन्न पुगेको थियो । जसका कारण दिल्ली एनसीआर लगायतका विद्यालय समेत बन्द गरिएका छन । साथै दर्जनौ हवाइ यातायात समेत कम भिजिविलिटीका कारण डाइभर्ट भएका छन् ।

नयाँ दिल्लीमा बढदो प्रदुषणले थप समस्या

एनआईबि संवाददाता,नयाँ दिल्ली

भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा बढ्दो वायु प्रदुषणका कारण यहाँको जनजीवन थप अप्ठेरोमा पर्न थालेको छ । सोमबार पनि वातावरण प्रदुषणको मात्रा झन् बढेकोले विद्यालय बन्द गरिएका छन् भने सडकमा पर्याप्त मात्रामा सवारी साधनहरु पनि गुडेका थिएनन् । बायु प्रदुषित भएको कारण देखाउँदै स्थानिय प्रशासनले केही दिनदेखि विद्यालयहरु बन्द गरेको हो । दिल्लीको आकासमा देखिने यो तुवाँलोका कारण बालबालिकाको फोक्सोमा असर पार्ने भन्दै विद्यालयहरु बन्द गरिएको हो ।

जसका कारण वरपरको बस्तीमा समेत समस्या देखिन थालेको छ । निर्माण कार्यहरु ठप्प छन् भने अरु दैनिक आवश्यकताका वस्तुहरुको परिपूर्तिका लागि समेत अप्ठेरो परिरहेको छ ।  प्रत्येक वर्ष जाडो मौसम शुरु हुनुअघि नयाँ दिल्लीको मौसम यसैगरि प्रदुषित हुने गर्दछ । यो मौसममा नयाँ दिल्लीको आकासमा यहाँका सवारीसाधनहरुको धुवाँ र धुलो, औद्योगिक उत्पादनका कारण उत्पन्न प्रदुषण, कृषिजन्य उद्योगहरुबाट निस्किएको प्रदुषित धुँवाका कारण यस्तो समस्या उत्पन्न भएको बताइएको छ ।

तस्वीर:एएफपी/रासस

यसको मात्रा गत तीन वर्षयता कै सबैभन्दा खतरनाक अवस्थामा देखिएको बताइएको छ । नयाँ दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरबिन्द केजरिवालले यस प्रदुषणका कारण परिस्थिति अत्यन्तै खतरनाक भएको भन्दै यसको मापनका आधारहरु निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । आइतबार मुख्यमन्त्री केजरिवालले आफ्नो ट्वीटर अकाउन्टमा भिडियो सन्देश दिँदै भने, परिस्थिति एकदमै खतरनाक छ, यहाँका बालबालिका मात्र नभएर सबै सर्वसाधारण नागरिकले पनि निकै अप्ठेरो महसुश गरिरहेका छन, सबैले सहजै सास फेर्न सकिरहेका छैनन् ।

यहाँको प्रदुषण धेरै बढेपछि हालैमात्र सरकारले जनस्वास्थ्य संकटकाल नै घोषणा गरेको थियो । यसका साथै दिल्लीका मुख्यमन्त्री केजरिवालको सरकारले दिल्लीका सबै विद्यालयहरु ५ नोभेम्बरसम्मका लागि बन्द गरिएको घोषणा गरेका थिए । दुई हप्तामात्र अघि वायु प्रदुषणको मात्रा बढ्न लागेको भनेर दिल्लीका विद्यालयहरुमा प्रदुषणबाट बच्न मास्क बाँडिएको थियो । तर मास्कले पनि थेग्न नसक्ने भएपछि यहाँका विद्यालयहरु नै बन्द गराइएको हो ।

केही दिनअघि सकिएको दीपावलीपछि दिल्लीको हावाको गुणस्तर अत्यन्त खराब भएको र श्वासप्रश्वास मा नै समस्या हुन थालेको छ । चिसो र श्वासप्रश्वासका विरामीले अस्पतालमा भीड हुन थालेको छ । दिल्लीको हावामा प्रदुषित हावाका कणको स्तर विश्व स्वास्थ्य संगठनले बनाएको मानकभन्दा २० गुणा बढीसम्म भेटिएको स्वास्थ्य अधिकारीहरुले जनाएका छन् । विश्व स्वास्थ्य संगठनले बनाएको मानकभन्दा नयाँ दिल्लीको आकासमा बढी मात्रामा प्रदुषण हुन लागेको धेरै वर्ष भइसकेको छ ।

यहाँका मौसमविद्हरुले त यहाँ सास फेर्न गाह्रो भएको भन्दै दिल्ली ग्याँस च्याम्बर बनेको बताएका छन् । नयाँ दिल्लीमा आगामी वर्षको शुरुआतमै राज्य सभाको निर्वाचन आएको छ । तर त्यस समयका लागि चुनावी एजेण्डा नै नयाँ दिल्लीको प्रदुषणको विषय उठ्न सक्ने बताइएको छ । अहिले पनि नयाँ दिल्लीमा औद्योगिकरणको मात्रा निकै बढेको भन्दै यस प्रदुषणका लागि राजनीतिक दलहरु र सरकारले नै एक अर्कालाई दोषणारोपण गरिरहेका छन् ।

हावार्ड विश्वविद्यालयका पर्यावरणीय अर्थशास्त्रीहरुले संयुक्तरुपमा गरेको एक अध्ययनअनुसार प्रदुषण कम गर्दै वायुको गुणस्तर कायम गर्नसके करोडौं बासिन्दाको औसत आयु ३ दशमलव २ वर्षले बढ्ने देखाएको छ । यस विषयलाई गम्भीररूपमा लिन र आवश्यक सुधारका लागि काम गर्न सोमबार केही वातावरणविद्हरुको समूहले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई आग्रह गरेका बताइएको छ ।

यहाँ आगलागीका कारण बढी मात्रामा प्रदूषण देखिएको बताइएको छ । तर सवारीसाधन र उद्योगबाट निस्कने धुँवा यसको प्रमुख कारण मानिन्छ । त्यसैगरी फोहोरमैला जलाउँदा निस्कने धुँवाले पनि नयाँ दिल्लीको आकासको हावा बढी मात्रामा जोखिमपूर्ण बनाएको केन्द्रीय प्रदूषण नियन्त्रण बोर्डले जनाएको छ । नयाँ दिल्लीको जनसंख्या चार करोड ५० लाख रहेको छ ।

भगवान् कोइराला  मेडिकल काउन्सिलको अध्यक्षमा नियुक्त

एनआईबि सम्बाददाता,काठमाडौं

सरकारले वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ प्रा डा भगवान् कोइरालालाई नेपाल मेडिकल काउन्सिलको अध्यक्षमा नियुक्त गरेको छ । मन्त्रिपरिषद्को आइतबारको बैठकले प्रा डा कोइरालालाई नियुक्त गरेको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जनाएको छ ।

प्रा डा कोइराला त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालका पूर्वकार्यकारी निर्देशक हुन । उहाँ चिकित्सा शिक्षाका एक अभियानकर्मीसमेत मानिन्छन । काउन्सिलका अध्यक्ष प्रा डा धर्मकान्त बाँस्कोटाको कार्यकाल सकिएपछि सो पद रिक्त थियो । प्रा डा बाँस्कोटा आइतबार देखि  त्रिविको उपकुलपतिमा नियुक्त भएका हुन् । मन्त्रिपरिषद्का निर्णय हरेक बिहीबार सार्वजनिक गरिने भएकाले बैठकमा निर्णयबारे आधिकारिक जानकारी दिइएको छैन ।-रासस

English Summary :

Dr. Bhagwan Koirala is appointed as a chairman of Nepal Medical Council. The decision is taken by cabinet meeting of sunday.Koirala is ex Executive Director of  Tribhuwan University Teaching Hospital. He made his identity as an health activists too.

प्रधानमन्त्री ओली ग्राण्डीबाट डिस्चार्ज, उपचारमा संलग्न चिकित्सकले भने, ‘प्राइम मिनिस्टर इज परर्फेक्टली फाइन’

एनआईबि संवाददाता,काठमाडौं

प्रधानमन्त्री के.पी शर्मा ओली विहिबार साँझ ८ बजेपछि ग्राण्डी अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका छन् । स्वास्थ्यमा समस्या भएपछि उपचारकालागि उनी बुधबार ग्राण्डी अस्पताल भर्ना भएका थिए ।

उपचारका क्रममा प्रधानमन्त्री ओलीको हेमोडायलासिस गरिएको उपचारमा संलग्न चिकित्सकले बताएका छन् । उनको बुधबार र विहिबार दुइ पटक डायलासिस गरि।्एको थियो । विहिबार साँझ अस्पतालले पत्रकार सम्मेलन गरेर प्रम ओलीको स्वास्थ्य अवस्था राम्रो रहेको हुँदा डिस्चार्ज गरिएको जनाएको छ । पत्रकार सम्मेलनमा ग्राण्डी अस्पतालका मेडिकल डाइरेक्टर डा चक्रराज पाण्डेले भने , प्राइममिनिस्टर इज परर्फेक्टली फाइन ।

ओलीको उपचारमा पाण्डे र प्रधानमन्त्री ओलीकी नीजी चिकित्सक तथा ग्राण्डीको नेफ्रोलोजी तथा ट्रान्सप्लान्ट मेडिसिन डिपार्टमेन्टकी अध्यक्ष डा. दिव्या सिंह शाह लगायतको टोली संलग्न थियो । पत्रकार सम्मेलन अघि अस्पतालले प्रेस विज्ञप्ति जारी गरेर हेमोडायलासिस गरेको सुचना सार्वजानिक गरेको थियो । प्रमको नीजी चिकित्सक शाह र पाण्डेको हस्ताक्षरसहितको विज्ञप्ति जारी गरिएको थियो ।

बाह्र वर्ष अघि भारतको अपोलो अस्पतालमा ओलीको मिर्गौला प्रत्यारोपण गरिएको थियो । त्यस यता उनले नियमित औषधि सेवन गर्दै आएका छन् । सो औषधिको साइड इफेक्टका कारण उनको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता ह्रास हुने गरेको हुँदा स्वास्थ्यमा बेला बेलामा समस्या आउने गरेको छ ।
गत भदौको पहिलो साता पनि उनको शरीरमा एन्टिबडी बढेको भन्दै सिंगापुरमा पहिलो चरणमा दुइ साताको उपचार गराएर फर्किएका थिए । तर छाउनी स्थित सैनिक अस्पतालमा रेनल बायोप्सीको रिपोर्ट पछि उनी पून सिंगापुर पुगेर प्लाज्माफेरोसिस उपचार पद्धतिबाट उपचार गराएर फर्किएका थिए ।

पीजीआईएमईआरको धनतेरसमा नेपाली चिकित्सकलाइ उपहार , स्टाइपेन्ड दिन शुरु गरयो

चण्डीगढ अस्पतालले आवासिय नेपाली चिकित्सकलाइ स्टाइपेन्ड दिन शुरु गरयो

एम्स, दिल्ली र जीपमर,पोन्डिचेरीले कहिले लागु गर्ने ?

एनआईबि संवाददाता,नयाँ दिल्ली

भारतको पंजाब राज्यको चण्डीगढ स्थित स्नात्तकोत्तर चिकित्सा शिक्षा एवं अनुसंधान संस्थान (पीजीआईएमईआर) ले आवासिय नेपाली चिकित्सकहरुलाइ स्टाइपेण्ड(निर्वाह भत्ता) दिन शुरु गरेको छ । संस्थानले शुक्रबार (धनतेरस) देखि विद्यार्थीहरुको बैंक खातामा स्टाइपेण्ड वापतको रकम जमा गर्न शुरु गरेको हो ।

‘संस्थानले आजबाट हामीलाइ स्टाइपेन्ड दिन शुरु गरेको छ, धनतेरसको दिन हाम्रो खातामा रकम आउन शुरु भएको छ, पीजीआईएमईआरमा एमडी तेश्रो वर्षमा अध्ययनरत विपिन यादवले आफनो खुशी व्यक्त गरे । ‘१५ जना विद्यार्थीको खातामा रकम जमा भएको छ । अन्य विद्यार्थीहरुको हकमा कागजातहरुको प्रकृया पुरा भएपछि जमा हुने जानकारी पाएका छौं,’ यादवले भने ।

आवासिय नेपाली विद्यार्थीहरुले गत वर्षको नोभेम्बरदेखि नै लागु हुने गरि स्टाइपेण्ड पाउने भएका हुन् । चण्डीगढ संस्थानको संचालक समितीले १६ नोभेम्बर २०१८मा नै स्टाइपेन्ड उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको थियो । उतिबेलाको पत्रमा ‘भारत सरकारको स्वीकृतिका आधारमा निर्णय गरिने’ भनेर लेखिएको थियो । त्यसैलाइ आधार मानेर संस्थानले यसलाइ लागु गरेको थिएन । गत सेप्टेम्बरमा ‘संस्थानको संचालक समितीले स्वीकृत गरेको निर्देशन अनुसार उपलब्ध गराउने’ भनेर परिमार्जित शब्दाबली राखेर पून निर्णय गरेपछि यसको प्रकृयागत बाटो खुलेको यादवले बताए ।

‘पहिलो निर्णय भएको मितिदेखि लागु हुने गरि स्टाइपेन्ड पाएका छौ । निकै लामो हाम्रो प्रयास सफल भएको छ । यसले अन्य संस्थान (एम्स, दिल्ली र जीपमर,पोन्डिचेरी)कोलागि पनि नजीर स्थापित गरेको छ । त्यहाँ अझै निर्णय हुन सकेको छैन् । तर हामीले पाउन थालेपछि एम्स र जीपमरलाइ पनि दबाब बढछ,’ संस्थानका आवासिय चिकित्सक संघका कार्यकारी सदस्य समेत रहेका यादवले भने ।
संस्थानको नियम अनुसार विद्यार्थीहरुले ९० हजारदेखि १ लाख ५ हजार भारतीय रुपैंया मासिक स्टाइपेन्ड पाउने व्यवस्था रहेको छ । चण्डीगढ अस्पतालमा ६२ जना आवासिय नेपाली चिकित्सकहरु अध्ययनरत छन् ।

जीपमर,पोन्डिचेरीले कहिलेदेखि दिने?

चण्डीगढको यो निर्णय पछि एम्स, दिल्ली र जवाहरलाल इन्स्टिच्युट अफ एजुकेसन एण्ड रिसर्च (जेपीआइएमईआर),पोन्डिचेरीका विद्यार्थीहरु पनि उत्साहि भएका छन् । पोन्डिचेरीका विद्यार्थीहरु पनि स्टाइपेन्डकालागि निरन्तर प्रयासरत छन् । ‘दुइ साताअघि हामीले संस्थानका निर्देशकलाइ निवेदन दिएका थियौ । यसको प्रकृयामा तीन चार महिना सम्मको समय लाग्न सक्ने उहाँले भन्नुभएको छ, जीपमर, पोन्डिचेरीमा अध्ययनरत सुमन रस्तोगीले भने ।

‘तर स्टाइपेन्ड दिने नदिने अन्तिम निर्णय संस्थानको संचालक समितीको हुने हुँदा आफूले तत्काल केहि भन्न नसक्ने पनि उहाँले भन्नुभएको छ,’ जुनियर आवासिय चिकित्सक संघका विदेशी नागरिक प्रतिनिधी समेत रहेका रस्तोगीले भने । जीपमर पोन्डिचेरीमा २२ आवासिय चिकित्सक रहेका छन् ।

एम्स दिल्लीका विद्यार्थीहरुको चिन्ता

यता चण्डीगढको निर्णय पछि एम्स, दिल्लीका विद्यार्थीहरुको पनि आशा जागेको छ । तर उनीहरुको चिन्ता कम भएको छैन् । जति सजिलो गरि चण्डीगढ व्यवस्थापनले विद्यार्थीको पक्षमा निर्णय गरेको छ त्यति सहज तरीकाले एम्सले निर्णय गर्नेमा विद्यार्थीहरु सशंकित छन् ।

‘चण्डीगढका साथीहरुले स्टाइपेन्ड पाउन थाल्नुभयो, हामी त्यसमा निकै खुशी छौं,शुरुवात त भयो,’ एम्सका आवासिय चिकित्सक सागर पौडेलले अन्नपूर्णसँग बताए । उनले एम्सका सम्बन्धित अधिकारीहरुसँग यो विषयमा फलोअफ पनि गरिरहेको पनि जानकारी दिए । ‘तर उहाँहरुको तर्फबाट सकारात्मक जवाफ पाएका छैनौं, पौडेलले भने । एम्स अस्पतालमा ५५ देखि ६० को संख्यामा अध्ययनरत आवासिय चिकित्सकहरु छन् ।

स्टाइपेन्ड खुला प्रतिस्पर्धाबाट एमडी र डीएम पढन आएका चिकित्सकहरुले अध्ययन अवधिमा पुरयाएको चिकित्सकीय सेवा वापत पाउने भत्ता हो । नेपालमा समेत आवासिय भारतीय चिकित्सकले यो भत्ता पाइरहेका छन् । यो अन्तराष्ट्रिय नियम पनि हो । तर नेपाली विद्यार्थीहरुले स्टाइपेन्ड त परै जाओस चिकित्सकले पाउने न्यूनतम मेडिकल सुविधा अर्थात इम्प्लोइ हेल्थ सर्भिसेज(ईएचएस)समेत नपाइरहेको अवस्था छ । पीजीआईएमईआरका विद्यार्थीहरु अब ढुक्क भएका छन् । तर जीपमर र एम्सका विद्यार्थीहरुको लडाइ अझै जारी छ ।

त्यसोत गत महिना केन्द्रिय स्वास्थ्य मन्त्री उपेन्द्र यादवसँगको भेटमा भारतका केन्द्रिय मन्त्री डा हर्षवर्धनले तीनै संस्थानमा यस वर्षदेखि स्टाइपेन्ड लागु गराइने आश्वासन दिएका थिए ।

Nepal news headlines | breaking news kathmandu | national news of nepal live