नेपाललाइ राष्ट्र बनाउने बीपीको सपना तर नेपाल राज्य बन्यो, राष्ट्र बन्न सकेन

Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

दिल्लीमा बीपीको संझना र योगदानको चर्चा

एनआईबि संवाददाता, नयाँ दिल्ली

जीवनको बाल्यकालदेखि युवा उमेरको अधिकांश समय भारतमा प्रवासी जीवन बिताएका बीपीले भारतको स्वतन्त्रता संग्राममा पनि सक्रिय र नेतृत्वदायी भुमिका निर्वाह गरेका थिए । जसका कारण उनले दुइ पटक भारतीय जेलमा समेत कैदी जीवन बिताए । त्यसैले भारतमा आज पनि बीपीलाइ उच्च सम्मानका साथ स्मरण गरिन्छ ।

बीपीको १०५औं जन्मजयन्तीको अवसर पारेर नयाँ दिल्लीमा आयोजना गरिएको एक कार्यक्रममा सहभागी वक्ताहरुले बीपीको व्यक्तित्व र उनको प्रवासी जीवनका बारे प्रकाश पारेका थिए । नेपाललाइ राष्ट्र बनाउने बीपीको सपना थियो । इन्दिरा गान्धी कला केन्द्रका अध्यक्ष तथा वरिष्ठ पत्रकार राम बहादुर रायले बीपीको सपना माथि प्रकाश पार्दै भने नेपालमा ब्रिटेनको जस्तो लोकतान्त्रिक व्यवस्था स्थापित होस भन्ने बीपीको चाहना थियो । नेपाललाइ राष्ट्र बनाउन उनले सम्पूर्ण जीवन खर्चे तर नेपालको दुर्भाग्य र समस्या , नेपाल राज्य पहिले बन्यो र राष्ट्र बन्ने दुष्चर्कमा फँसेको छ।’
उनले बीपीलाइ नेपालको महात्मा गान्धीको संज्ञा दिए । ‘भारतमा महात्मा गान्धीको जुन स्थान छ , नेपालमा त्यही स्थान बीपीको छ । नेपालमा उनीभन्दा ठूलो र महान राजनीतिक नेता अहिलेसम्म जन्मिएका छैनन् ।’ उनले थपे ।

अन्तराष्ट्रिय बी.पी.चिन्तन प्रतिष्ठान, भारतले आयोजना गरेको ‘बी.पी. कोइराला र प्रवासी जीवन’ कार्यक्रममा बोल्दै रायले भने, ‘बीपी जति राजनितिज्ञ थिए उति नै आध्यात्मिक । गान्धीले पनि सम्पूर्ण जीवन राजनीतिको लडाइ लडे तर उनी धार्मिक र अध्यात्मिक पनि थिए । बीपीले पनि आफ्नो सम्पूर्ण जीवन नेपालमा लोकतन्त्रको स्थापना र स्थायित्वकालागि खर्चे तर उनी आध्यात्मिक व्यक्ति पनि थिए । त्यसकारण भारतमा गान्धीको जुन स्थान छ त्यहि नेपालमा बीपीको छ ।’ बनारस,पटना र दिल्लीमा बीपीलाइ धेरै पटक देखेको भएपनि उनको संगत भने गर्न नपाएको बताए । ६८ वर्षको उमेरमा निधन भएका बीपीलाइ त्यतिबेला पुरै दुनियाँले महान नेताको रुपमा याद गरेको पनि स्मरण गरे ।

विद्यार्थी जीवनकालमा बीपीको थोरबहुत संगत गर्न पाएका भारतका केन्द्रिय कौशल विकास तथा उद्यमशीलता राज्य मन्त्री महेन्द्र नाथ पाण्डेले बीपीलाइ संझिदै भने, लोकतान्त्रिक अग्रणी नेता बीपीले नेपाल भारत बीचको एकतालाइ मजबुत बनाउन दिएको योगदानलाइ भारतवासीले कहिल्यै बिर्सन सक्दैन् । बीपी १९३०र १९४२मा भारतको स्वतन्त्रता आन्दोलनको क्रममा जेल हालिएका थिए । बीपीको महात्मा गान्धी, जवाहरलाल नेहरु, राममनोहर लोहिया,जयनारायण प्रकाश(जेपी), अटल विहारी बाजपेयी,दीनदयाल उपाध्याय लगायतका नेताहरुसँग निकै घनिष्ठ सम्बन्ध रहेको थियो । भारतका तात्कालिन प्रधानमन्त्री चन्द्रशेखरसँग उनको पारिवारिक सम्बन्ध थियो ।’ बिहारको जेपी आन्दोलनमा पनि बीपीले साथ दिएको उनले स्मरण गरे ।

‘बीएचयुको विद्यार्थी जीवनकालमा म व्यक्तिगत रुपमा बीपीसँग जोडिएको थिए । त्यतिबेला म छात्र संघको महामन्त्री थिए । हामीले राष्ट्रिय अन्तराष्ट्रिय विद्यार्थीहरुलाइ भेला गराएर नियमित छलफल कार्यक्रम राख्थ्यौ , त्यसमा हामीले प्रवासी जीवन बिताइरहेका बीपीलाइ बोलाउँथ्यौ र सुन्ने अवसर पाएका थियौं ,उनले थपे ।

’प्रवासी जीवन बिताउने क्रममा बीपीले भारतलाइ दिएको साथलाइ चन्द्रशेखरले कहिल्यै बिर्सेका थिएनन । ‘हिन्दुस्तानमाथि बीपीको ऋण छ त्यसलाइ चुक्ता गर्न आएको हुँ उनले नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनलाइ समर्थन दिन पुगेको बेला भनेका थिए,’ चन्द्रशेखरका राजनीतिक सल्लाहकार एचएन शर्माले संझिए ।

भारतको स्वतन्त्रता संग्रामको आन्दोलनलाइ समर्थन गर्नुको पछाडि बीपीको एउटा विश्वास थियो त्यो के भने भारत स्वतन्त्र हुनासाथ नेपालमा लोकतन्त्र बहाली हुनसक्छ । एशिया,दक्षिण एशियाली क्षेत्र मै स्वतन्तत्राको विगुल फुकिन्छ भन्ने बीपीलाइ लाग्थ्यो । १९४६मा भारतमा जवाहरलाल नेहरुको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार बन्यो । लगत्तै बी.पीले नेपालमा राणशासनको विरुद्ध लोकतन्त्रको संघर्ष हुनुपर्ने भन्दै एक अपिल जारी गरेका थिए ।

आन्दोलन र जन जनबीचको सम्पर्कबाट नेपाल भारतबीच जुन किसिमको सम्बन्ध बीपीको पालामा बनेको थियो अहिले त्यस्तो अवस्था छैन । सम्बन्धमा खटास आएको छ । त्यसैले दुइ मुलुकबीच सम्बन्धको पूनरावलोकन गर्दै युवा नेतृत्वहरुलाइ जोडदै थप प्रगाढ सम्बन्ध बनाउन प्रतिष्ठानले श्रृखंलाबद्ध कार्यक्रमहरु गर्दै आएको छ, यसैको एक कडी यो कार्यक्रम हो , प्रतिष्ठानका संस्थापक संदीप रानाले भने ।

कार्यक्रममा सहभागी नेपाली काँग्रेका वरिष्ठ नेता तथा सभासद डा नारायण खडका , दिलेन्द्र बडु तथा पूर्व अर्थराज्य मन्त्री उदय शमशेर राणा, नेपाली काँग्रेस जनसम्पर्क समिती भारतका अध्यक्ष बालकृष्ण पाण्डे लगायतले बीपीको योगदान र उनको भारतसँगको सम्बन्धमाथि प्रकाश पारेका थिए ।


Share Social Media
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nepal news headlines | breaking news kathmandu | national news of nepal live